ABD'de Kripto Taslağına Patriot Act Tepkisi: Sektörden Gözetim Uyarısı

ABD Senatosu’nda tartışılmakta olan yeni bir kripto para düzenleme taslağı, ‘Patriot Act’ benzeri gözetim yetkileri tanıyabileceği gerekçesiyle tepki çekiyor. Dijital varlık yönetim şirketi Galaxy Digital, bu yasa teklifinin ABD Hazine Bakanlığı’na *olağanüstü geniş kapsamlı denetim gücü* verebileceğini belirterek, sektör adına ciddi bir uyarıda bulundu.

Galaxy Digital’ın 14’ünde yayımladığı araştırma notuna göre söz konusu yasa taslağı, geçtiğimiz yıl Temsilciler Meclisi’nden geçen “Dijital Varlık Piyasası Açıklık Yasası”ndan (Digital Asset Market Clarity Act) çok daha katı düzenlemeler içeriyor. Taslak, özellikle yasa dışı sermaye hareketleri üzerindeki denetimi artırırken, kripto para sektörüne yönelik mali denetimi Hazine Bakanlığı lehine büyük ölçüde genişletiyor.

Galaxy, tasarının en tartışmalı bölümünün “özel önlemler” (special measures) maddesi olduğunu vurguladı. Bu maddeye göre Hazine Bakanlığı, belirli ülkeleri, finans kurumlarını ya da kripto para işlem türlerini ‘önemli kara para aklama riski’ taşıyan varlıklar olarak tanımlayabilecek. Bu durumda, Hazine’nin ilgili işlemlere dair *para transferlerini sınırlama hakkı* devreye girecek. Bu yetki, 11 Eylül saldırılarının ardından yürürlüğe giren Patriot Act’teki hükümlerle büyük benzerlik taşıyor.

Galaxy, bu düzenlemelerin ‘ulusal güvenlik’ gerekçesiyle çok geniş şekilde yorumlanabileceğine dikkat çekerek, hükümetin merkeziyetsiz protokollere ve yurtdışı borsalara yönelik izleme kapasitesinin *önemli ölçüde artabileceği* uyarısında bulundu. Ayrıca, yasa teklifinin geçmesi durumunda bunun 2000’li yılların başından bu yana ABD’de *en kapsamlı mali gözetim yetki genişlemesi* olacağı görüşünü de paylaştı. Bu kapsamda, *bireysel özgürlükler ve mahremiyet* konusundaki kaygılar da öne çıkıyor.

Öne çıkan bir diğer düzenleme maddesi ise, Hazine Bakanlığı veya ilgili kurumların mahkeme kararı olmaksızın, belirli dijital varlık hizmet sağlayıcılarına veya stablecoin ihraççılarına yönelik işlemleri 30 güne kadar durdurabilecek olması. Yetki şartlara bağlı olarak daha fazla da uzatılabiliyor. Galaxy bu geçici işlem durdurma mekanizmasını, *yargı denetimi* olmaksızın uygulanması açısından bugüne kadarki finans denetim süreçlerinden belirgin biçimde farklı bulduğunu belirtti.

Taslak ayrıca ‘Dağıtık Defter Uygulama Katmanları’ (Distributed Ledger Application Layers) kavramını yasal zemine taşıyor. Bu sayede, web tabanlı arayüzler dahil birçok merkeziyetsiz finans(DeFi) erişim aracı, *finansal yaptırımlar* ve *kara para aklamayı önleme(AML)* kapsamına alınmak isteniyor. Bu çerçevede, Hazine Bakanlığı’nın cüzdan adreslerini izleme, belirli adresleri engelleme ve *risk bazlı AML tedbirleri* getirme hakkı elde etmesi mümkün hale geliyor.

Galaxy, bu düzenlemenin DeFi kullanıcı arayüzü sağlayıcılarını *küresel yaptırımlar ve mali suçlarla mücadele yükümlülüğü* taşıyan süreli kurumlarmış gibi konumlandırdığını belirterek, *düzenleyici kapsamın dramatik şekilde genişletildiğini* söyledi.

Taslak ayrıca, stablecoin’lere ödül dağıtımını da hedef alıyor. Normalde kullanıcılar yalnızca stablecoin bulundurduklarında faiz benzeri getiriler elde edebiliyordu. Ancak yeni teklif, bu tür *sade varlık tutumlarına yönelik ödüllerin* kesin şekilde yasaklanmasını öngörüyor. ABD bankacılık sektörü ise söz konusu yasağa destek veriyor çünkü ödül dağıtan stablecoin’lerin, *mevduat lisansı olmadan banka benzeri faaliyetler* yürütmesinden endişe ediliyor.

Kripto para sektörü ise geçen yıl onaylanan ‘GENIUS Yasası’ ile bu konuların zaten düzenlemeye bağlandığını öne sürüyor. Coinbase, ödül sistemlerinin gereğinden fazla kısıtlanması durumunda projelere verdikleri desteği çekebileceklerini belirterek yasanın gözden geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Bununla birlikte, bazı sektör çevreleri teklifte ‘uzlaşılabilir noktalar’ olduğunu savunarak daha ılımlı bir yaklaşım da sergiledi.

Yasa taslağı, 27’sinde Senato Bankacılık Komitesi’nde oylamaya sunulacak. Tarım Komitesi de kendi versiyonunu 21’inde açıklayıp aynı gün incelemeye almayı planlıyor. Nihai tasarının Senato genel kurulu ve ardından Temsilciler Meclisi ile olan uzlaşma sürecinden geçmesi gerekiyor.

Sektörde bazı uzmanlar, bu tür düzenlemelerin *piyasa netliği yaratabileceği* görüşünde. Ancak diğerleri, düzenlemelerin ağırlıklı olarak *devlet gözetimini artırmaya odaklandığı* uyarısında bulunuyor. Özellikle Trump’ın yeniden başkan seçilmesi halinde, bu gözetim yetkilerinin Hazine Bakanlığı aracılığıyla *daha etkin ve sert biçimde kullanılabileceği* yorumları da dikkat çekiyor.