Polymarket davası: ABD’de tahmin piyasaları CFTC’ye mi bağlanacak, eyalet kumar yasalarına mı?

폴리마켓(Polymarket)’in ABD Massachusetts eyaletine karşı açtığı federal dava, tahmin piyasalarının nasıl düzenleneceği konusunda ‘federal hükümet ile eyaletler’ arasındaki yetki çatışmasına dönüşmüş durumda. Bu davanın sonucuna göre, ABD’deki tahmin piyasalarının tamamen Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu’nun(CFTC) denetimi altına mı gireceği, yoksa eyaletlerin kumar yasalarıyla eşzamanlı olarak mı sınırlandırılacağı büyük ölçüde netleşecek. Özellikle tahmin piyasalarının temel ürünü olan ‘event contracts’ yapısının hukuken nasıl sınıflandırılacağı, tüm sektör için belirleyici bir sınav haline geldi.

Polimarket’in ihtilaf konusu yaptığı temel nokta, tahmin piyasalarının çekirdeğini oluşturan ‘event contracts’ isimli sözleşmelerin hukuki niteliği. Şirket, bu sözleşmelerin emtia ticaret yasası(Commodity Exchange Act) kapsamında birer ‘türev ürün’ olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Bu çerçevede, ‘event contracts’ üzerinde düzenleyici yetkinin münhasıran CFTC’de olduğu, dolayısıyla eyaletlerin bu ürünleri ‘kumar’ sayarak kendi kumar yasalarıyla sınırlamasının ‘hukuka aykırı’ bir çifte düzenleme oluşturduğunu iddia ediyor. Buna karşılık Massachusetts başta olmak üzere bazı eyaletler ise özellikle sporla bağlantılı piyasalarda, söz konusu sözleşmelerin niteliğinin ‘tahmin odaklı türev ürün’den çok ‘bahis’ yapısına benzediğini ve bu nedenle eyalet kumar kanunlarının uygulanması gerektiğini savunuyor.

Polimarket, 2026 Şubat’ında ABD Massachusetts federal bölge mahkemesinde dava açarak, eyalet düzenleyici kurumlarının platformdaki hizmetleri ‘kumar’ olarak nitelendirip faaliyetleri kısıtlama veya engelleme teşebbüslerini önceden durdurmak istedi. Şirketin hukuki argümanı, Kongre’nin ‘event contracts’ de dahil ilgili ürünler üzerindeki düzenleyici yetkiyi zaten CFTC’ye devretmiş olduğu yönünde. Bu nedenle eyaletlerin kumar mevzuatını gerekçe göstererek piyasayı engellemesinin ‘federal hukuka aykırı’ olduğu ileri sürülüyor. Polimarket’in baş hukuk sorumlusu Neal Kumar(Neal Kumar), tahmin piyasalarının pratikte ‘ülke çapında tek bir pazar’ gibi işlediğini, bu nedenle kilit hukuki tartışmaların da tutarlı bir biçimde federal mahkemelerde ele alınması gerektiğini belirtiyor. Kumar’a göre, her eyaletin farklı bir kriterle piyasayı sınırlaması, hem sektörün büyümesini hem de ‘düzenleyici öngörülebilirlik’ ilkesini ciddi biçimde zedeliyor.

Bu hukuki sürecin arka planında, rakip platform Kalshi(Kalshi) etrafında yaşanan gelişmeler bulunuyor. Massachusetts’te görülen bir davada, mahkeme Kalshi’nin sunduğu bazı spor odaklı sözleşmeleri eyalet kumar yasası ihlali olarak nitelendirdi ve ihtiyati tedbir kararıyla eyalet sakinlerinin bu sözleşmelere erişimini engelledi. Böylece mahkeme, tahmin piyasasının bu bölümünü ‘izinsiz spor bahisleri’ kategorisine sokmuş oldu. Polimarket cephesinde, benzer bir hukuki yaklaşımın kendi platformuna da uygulanması ihtimali yükselince, ‘federal düzeyde bağlayıcı bir karar’ aldırarak düzenleyici sınırları netleştirme hedefi öne çıktı. Massachusetts’in agresif tutumu Nevada’da da yankı buldu. Nevada düzenleyicileri, Polimarket’in sporla ilgili bazı pazarlarını, eyalet spor bahis kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle hedef aldı ve geçici yasak kararı çıkardı. Bu tür eyalet bazlı yaptırımlar art arda gelirken, tartışma tekil olayların ötesine geçip ‘bu piyasayı kim, hangi çerçevede düzenleme yetkisine sahip’ sorusuna odaklanan yapısal bir boyuta taşınmış durumda.

Davanın özünde, federal düzenleyici otorite ile eyaletlerin yetki alanı arasındaki sınırlar tartışılıyor. Polimarket, seçimler, makroekonomik veriler, spor karşılaşmaları gibi çok çeşitli konulara dayalı ‘event contracts’ sözleşmelerinin mahiyet olarak ‘finansal türev ürün’ olduğunu öne sürüyor. Eğer mahkeme bu görüşe katılırsa, emtia ticaret yasası kapsamında CFTC’nin denetimi öncelik kazanacak ve eyalet kumar yasalarının bu alan üzerindeki etkisi büyük oranda zayıflayacak. Eyaletler ise özellikle sporla ilişkili ya da basit kazanma-kaybetme tahminine dayalı sözleşmelerin, geleneksel spor bahisleriyle yapı itibarıyla neredeyse aynı olduğu görüşünde. Bu nedenle tüketici koruması, lisanslama, yaş sınırı gibi mekanizmaları içeren eyalet kumar kurallarının tahmin piyasalarına da eksiksiz uygulanması gerektiğini savunuyorlar. Eyalet otoriteleri açısından, düzenleyici tüm yetkinin federal kuruma devredilmesi, ‘yerel halkı koruma’ kapasitesinin ve vergi gelirlerini denetleme imkânının zayıflaması anlamına gelebilir.

Federal mahkemenin Polimarket lehine karar vermesi halinde, tahmin piyasaları için ‘ülke çapında tek bir düzenleyici yapı’ oluşması söz konusu olabilecek. Bu senaryo, farklı eyalet yasalarının iç içe geçtiği ‘düzenleyici yamalı bohça’ riskini azaltacağı için sektör oyuncuları tarafından daha çok tercih ediliyor. Öte yandan mahkemenin eyalet yetkilerini geniş yorumlaması durumunda, eyaletler kendi iç hukukları çerçevesinde tahmin piyasalarını kumar olarak kısıtlama ya da tamamen yasaklama imkânı elde edecek. Bu da platformların eyalet bazında çok farklı kurallara uyum sağlamak zorunda kalması ve kullanıcıların erişim koşullarının yerleşim bölgelerine göre keskin şekilde değişmesi anlamına gelecek.

Tahmin piyasaları son yıllarda hem işlem hacmi hem de bilinirlik bakımından hızla büyüyor. Zincir üstü verileri derleyen Dune’a göre, 2026 Ocak ayında yalnızca bir haftalık dönemde tahmin piyasalarında yaklaşık 3,7 milyar dolar (yaklaşık 5 trilyon 3613 milyar won) tutarında işlem gerçekleşerek tüm zamanların rekoru kırıldı. Polimarket ve Kalshi gibi bilinirliği artan platformlar çoğaldıkça, hem bireysel yatırımcıların hem de spekülatif sermayenin piyasaya girişi hızlandı. Bu hızlı büyüme, eyalet düzenleyicilerinin dikkatini ve endişelerini de artırıyor. Birçok eyalet kurumu, geleneksel kumarhane ve spor bahisleriyle benzer tüketici risklerinin mevcut olduğuna dikkat çekerek, tahmin piyasalarına da buna benzer bir düzenleyici çerçeve uygulamak istiyor. ‘Yanıltıcı reklam’, ‘reşit olmayanların erişimi’ ve ‘bağımlılık’ gibi sorunlar öne sürülerek, bu piyasalar yalnızca ‘yenilikçi finansal ürünler’ olarak değil, aynı zamanda ‘yönetilmesi gereken’ bir sektör olarak tanımlanıyor.

CFTC’nin tavrı ise sürecin önemli değişkenlerinden biri. Kurum yıllardır türev ürünleri ve bazı event contracts türlerini denetlemekle görevli olsa da, savaş, terör saldırıları veya hassas siyasi gelişmeler gibi konuları konu alan sözleşmeler kamuoyunda politik ve etik tartışmalar doğuruyor. Bir yanda CFTC’nin devreye girerek sınırları net çizen kılavuzlar oluşturması yönünde baskılar artarken, diğer tarafta kurumun ‘siyasi içerikli konulara fazla müdahil olmaması’ gerektiğini savunan görüşler de güçleniyor. Bu ikili baskı, düzenleyici ortamda ek bir belirsizlik yaratıyor.

Polimarket ve benzeri tahmin piyasalarının önemli bir kısmı blokzincir üzerindeki akıllı sözleşmelerle çalışıyor. İşlemler ve tasfiyeler kodla otomatik yürütüldüğü için, geleneksel finansal piyasalarda sıkça görülen ‘karşı taraf riski’ azalma eğilimi gösterirken, şeffaflık da artıyor. Ancak bu yapı beraberinde yeni riskler de getiriyor. Sonuçların belirlenmesinde kullanılan ‘oracle’ mekanizmalarının güvenilirliği, akıllı sözleşmelerdeki açıklar ve protokol riskleri, düzenleyicilerin üzerinde ayrıca düşünmesi gereken başlıklar arasında. Akademide ve kurumsal dünyada, tahmin piyasalarının bir ‘bilgi toplama aracı’ olarak kullanıldığı deneyler de giderek çoğalıyor. Bazı büyük şirketler, ürün lansman tarihleri veya proje bitiş süreleri gibi konuları çalışanlar arası tahmin piyasaları üzerinden ölçerek, üst yönetimin öngörülerinden daha isabetli sonuçlar elde ettiklerini ortaya koyan çalışmalar yayınladı. Seçim tahminlerinde ise, birçok durumda kamuoyu yoklamalarına benzer veya daha yüksek doğruluk oranlarına ulaşıldığı için, tahmin piyasalarının ‘kolektif zekâ’ aracı olarak işlevi giderek daha fazla kabul görüyor.

Tahmin piyasalarının bu karmaşık niteliği, düzenleyici kurumların da hangi perspektife ağırlık verecekleri konusunu zorlaştırıyor. Aynı ürün, bir açıdan bakıldığında yenilikçi bir finansal türev, başka bir açıdan bakıldığında ise yüksek riskli bir kumar faaliyeti veya gelişmiş bir veri analitiği aracı gibi görünebiliyor. ‘Finans’, ‘kumar’, ‘veri bilimi’ ve ‘yönetişim deneyi’ unsurlarının iç içe geçtiği bu hibrit yapı nedeniyle, hukuki sınıflandırma ve denetim yoğunluğu da düzenleyici bakış açısına göre ciddi biçimde değişebiliyor.

Polimarket’in federal davası, ABD’de tahmin piyasaları etrafında şekillenen geniş çaplı hukuk ve düzenleme tartışmalarının sadece bir ayağını oluşturuyor. Massachusetts ve Nevada gibi kilit yargı yetkilerine sahip bölgelerde mahkemelerin eyaletlerin yetki sınırlarını nasıl çizeceği, ayrıca federal düzenleyici kurumlar ile Kongre’nin gelecekte hangi kılavuzları oluşturacağı, önümüzdeki yıllarda piyasa yapısını doğrudan etkileyecek. Polimarket’in argümanlarının kabul görmesi durumunda, tahmin piyasalarının federal denetim altında daha homojen bir düzenleyici çerçeveye kavuşarak büyüme ivmesini koruması beklenebilir. Buna karşılık, mahkemelerin eyalet otoritelerinin elini güçlendirecek kararlar vermesi halinde, platformların ‘eyaletten eyalete değişen’ kural setlerine uyum sağlaması gerekecek ve kullanıcı erişimi coğrafyaya göre ciddi şekilde farklılaşacak.

Sonuçta bu ihtilaf, ‘yenilik’ ile ‘tüketici koruması’ arasındaki dengenin ABD tarafından nasıl kurulmak istendiğini gösteren bir test niteliği taşıyor. Tahmin piyasalarına yönelik nihai düzenleyici çerçeve henüz şekillenmiş değil. Polimarket’in açtığı dava, bu eksik çerçevenin önemli parçalarından biri olarak, hem kripto tabanlı tahmin piyasalarının geleceğini hem de ABD’de federal ve eyalet düzeyindeki yetki paylaşımını belirlemede kritik rol oynayabilir.