Tesla'nın Cybercab'inde fren hidroliği tamamen kalktı

Tesla(TSLA) Cybercab, fren sıvısı ve fren hatları olmadan her tekerlekte ayrı elektronik aktüatörle duran bir fren yapısı benimsedi. Direksiyon ve pedalın bulunmadığı bu robotaksiye özel araçta hem yönlendirme hem de fren tamamen elektronik kontrole bırakılmış durumda.

InsideEVs, Tesla'nın ABD saatiyle 4'ünde tanıttığı seri üretim iki kapılı elektrikli araç Cybercab'de geleneksel hidrolik fren sisteminin yer almadığını aktardı. Cybercab'de fren sıvısı, tekerleklere uzanan fren hatları ve merkezi ana silindir bulunmuyor.

Bunun yerine her kalipere takılı elektronik aktüatör, rotora fren gücü uyguluyor. Sürücünün fren pedalına basarak hidrolik basınç oluşturduğu ve bu basıncın borular aracılığıyla her tekerleğe iletildiği geleneksel yapıdan farklı bir yöntem bu.

Bu yapıya 'kuru tel üzerinden fren' (dry brake-by-wire) deniyor. Tel üzerinden fren, mekanik veya hidrolik bağlantı yerine elektronik sinyalle fren donanımını kontrol eden teknolojiyi ifade ediyor. Cybercab zaten fren pedalı olmayan bir araç olduğu için fren talebinin doğrudan insan eliyle girildiği bir yapı söz konusu değil.

Tesla CEO'su Elon Musk(Elon Musk), ABD saatiyle 4'ünde X'te yaptığı paylaşımda 'elektrikli frenler, hidrolik sistemin karmaşıklığından kaçınmayı sağlıyor' ifadesini kullandı. Aracın tamamına boru döşemeye gerek kalmadığını vurgulamış oldu.

Ancak hidrolik borulamanın kalkması, tüm bağlantı parçalarının ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Her kalipere elektrik sinyali ve güç taşıyan kabloların yine de gerekli olduğu belirtiliyor. Fren komutu elektronik olarak gönderiliyor, her tekerlekteki ünite bu komutu alıp devreye giriyor.

Mevcut tel üzerinden fren sistemine sahip araçlar, elektronik kontrol kullansa da çoğunlukla hidrolik ana silindiri yedek olarak koruyor. Açıklanan bilgilere göre Cybercab'in farkı, hidrolik bir yedek sistem bulundurmaması.

Tekerlek başına farklı fren gücü uygulanabilmesi de öne çıkan bir özellik olarak sunuldu. Hidrolik sistem her kalipere aynı mantıkla basınç gönderirken, elektronik yapı tekerlek bazlı kontrol aralığını genişletebiliyor. Fren donanımının araç gövdesi kontrol yazılımıyla daha sıkı bütünleştiği bir akış bu.

Cybercab'deki değişiklik fren donanımıyla sınırlı kalmıyor. Araçta direksiyon ve pedal bulunmuyor, yönlendirme de elektronik olarak işleniyor. Direksiyon kolonu olmayan yapıda yönlendirme donanımının ön elektrik motorunun arkasına yerleştirildiği aktarılıyor.

Tesla, Cybercab'i altın renkli gövdeye sahip iki kişilik tam otonom bir araç olarak tanıttı. Araçta kelebek kanat kapılar ve büyük bir dokunmatik ekran yer alıyor. Gazetemiz daha önce Cybercab'in Austin'in bazı bölgelerinde yolcu taşıma hizmetine başladığını duyurmuştu.

Robotaksiye özel tasarım, sıradan bir elektrikli araçtan farklı düzenleyici sorunlar doğuruyor. Yolcuların doğrudan yönlendirme veya fren yapamadığı bir araçta, aracın kendi kararları, uzaktan destek ve acil durum müdahale sistemi güvenlik değerlendirmesinin merkezine oturuyor. Gazetemiz daha önce Cybercab'in direksiyon ve pedalı olmayan iki kişilik bir araç olarak ayrı kullanım kriterlerine tabi tutulduğunu aktarmıştı.

ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), Cybercab'in federal motorlu taşıt güvenlik standartlarını karşılayıp karşılamadığını ve Tesla'nın kendi sertifikasyon sürecini inceliyor. Soruşturmanın odağı, direksiyon ve pedalı olmayan tasarımın mevcut güvenlik standartlarını nasıl karşıladığına yönelik.

Elektronik fren, elektrikli araçların genelinde yaygınlaşan bir eğilimle de örtüşüyor. Mekanik bağlantıların ve hidrolik parçaların azaltılması üretim yapısını basitleştirebiliyor. Buna karşılık elektronik kontrol sistemi, güç beslemesi ve acil durum tepkisine ilişkin doğrulama yükü artıyor.

Tedarik zinciri açısından da netleşmesi gereken noktalar var. Elektronik fren sistemi tedarikçisi olarak Brembo, ZF ve Bosch gibi isimler gündeme geliyor ama Tesla, Cybercab'in fren sistemi tedarikçisini açıklamadı.

Fren sıvısı ve fren hatlarının kaldırıldığı yapının gerçek kullanımda ne kadar güvenlik payı taşıdığı, düzenleyici kurumların incelemesi ve ek teknik açıklamalarla netleşecek bir konu. Cybercab, robotaksi hizmetine özel tasarlanmış bir araç olduğu için fren yapısının kendisi de ileride güvenlik tartışmalarının önemli bir başlığı olarak kalmaya devam edecek.