ABD Başkanı Trump’ın tüm dünyayı kapsayan ithalat vergilerini ‘10’dan 15’e’ yükseltmesine rağmen, kripto para piyasası neredeyse hiç tepki vermedi. Bitcoin(BTC) hafta sonu boyunca 68.000 dolar civarında yatay seyrederken, yatırımcılar bu adımı daha çok ‘kısa vadeli siyasi ve ticari bir hamle’ olarak okuyor. Piyasanın genel havası, bu gelişmenin *yapısal* bir kırılma değil, ‘başlık düzeyinde’ bir risk olduğu yönünde.
Trump, cumartesi gecesi (yerel saatle) kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden, daha önce sinyalini verdiği küresel gümrük vergisini *anında* yürürlüğe girecek şekilde yüzde 10’dan yüzde 15’e çıkardığını duyurdu. Bu hamle, ABD Federal Yüksek Mahkemesi’nin, yürütmenin geniş kapsamlı ithalat vergileri uygulamasında dayandığı mevcut yetkileri sınırlayan kararının hemen ardından geldi. Buna rağmen kripto para piyasası kısa sürede ‘sindirip’ yoluna devam etti ve risk iştahında belirgin bir bozulma yaşanmadı.
Bitcoin, artış haberi sonrası da yaklaşık 68.000 dolar bandını koruyarak ‘kayıtsız’ bir görüntü verdi. Ethereum(ETH) cephesinde de anlamlı bir fiyat kırılması görülmedi. Orta ve küçük ölçekli altcoin’lerde ise genel tablo, çoğunlukla yüzde 1’in altında sınırlı geri çekilmelerle özetlendi. Piyasa verileri, haber ilk yayıldığında kısa süreli bir ‘sarsıntı’ yaşandığını, ancak satış baskısının çabuk azalarak fiyatların yeniden dengeye oturduğunu gösteriyor.
TradingView verilerine göre Bitcoin, 68.028 dolar seviyesine yakın işlem görerek, yeni gümrük vergisi adımının ‘uzun vadeli sistemik tehdit’ten çok ‘geçici haber akışı’ olarak algılandığına işaret ediyor. İşlem hacimlerindeki seyir de bunu destekliyor: Piyasa, panik satıştan ziyade, *sınırlı pozisyon ayarlamaları* ve bekle-gör stratejisiyle hareket etti.
Vergi oranının *15 seviyesinde frenlenmesinin* arkasında ise doğrudan *hukuki sınırlar* bulunuyor. Trump’ın başvurduğu alternatif ticaret yasası maddeleri, başkana gümrük vergisini sınırsız biçimde artırma imkânı tanımıyor. Bu düzenlemeler, ABD’nin belirli bir dönem boyunca dış ticaret açığı verdiği ülkelere, *en fazla yüzde 15 oranında ve yaklaşık 150 güne kadar* geçici vergi uygulanmasını öngören bir çerçeve sunuyor. Hukukçular, bu ‘tavan ve süre’ kısıtlarının, atılan adımın kalıcı bir *geniş tabanlı ithalat vergisi rejimine* dönüşmesini belli ölçüde zorlaştırdığını düşünüyor.
Trump, paylaşımında “ABD Başkanı olarak, onlarca yıldır Amerika’yı ‘sömüren’ birçok ülkeye karşı, dünya genelinde uyguladığımız mevcut yüzde 10 vergiyi, tamamen meşru ve hukuken onaylanmış yüzde 15 seviyesine hemen çıkarıyorum” ifadelerini kullandı. Ancak ‘hukuken onaylanmış’ olduğunu vurguladığı alanın bizzat *15’lik tavan* ve *150 günlük süre* ile sınırlı olması, piyasanın bunu uzun vadeli ticaret düzeninin değişimi olarak değil, ‘yasal sınırların test edildiği agresif bir pazarlık hamlesi’ olarak okumasına yol açtı.
Kripto para yatırımcılarının tepkisi de bu çerçeveyle uyumlu. Fiyat ve hacim desenleri, açıklamanın ardından kısa süreli bir düzeltme dışında ‘toplu kaçış’ işaretleri vermiyor. Riskli varlıklara yönelik iştah, kısa bir dalgalanmanın ardından yeniden toparlanmış durumda; Bitcoin, Ethereum ve önde gelen altcoin’ler genel olarak önceki bantlarını koruyor. Bazı analizler, Federal Yüksek Mahkeme’nin yürütmenin gümrük yetkilerini daraltan kararının, ‘en kötü senaryo’ korkularını kısmen törpülediğini vurguluyor. Yani, yönetimin hukuki dayanak olmadan vergiyi sınırsız artırmasının zorlaşması, 15’lik seviyeyi piyasada ‘tek seferlik sınır testi’ algısına yaklaştırmış durumda.
Buna rağmen, piyasadaki aktörler Trump yönetiminin bu *geçici yetkiyi* ne kadar zorlamaya çalışacağını dikkatle izliyor. Vergi kapsamının genişletilmesi ya da pratikte 150 günlük sürenin çeşitli manevralarla fiilen uzatılması, küresel ticaret yavaşlaması endişesini artırabilir. Böyle bir senaryoda sadece hisse senetleri değil, Bitcoin ve altcoin’ler dahil tüm riskli varlık sınıfları üzerinde ilave baskı oluşması mümkün.
Gerçek ekonomi tarafında ise, tüm dünyayı hedefleyen yeknesak bir vergi artışı, süresi kısıtlı bile olsa, şirketler ve tüketiciler için kayda değer bir maliyet anlamına geliyor. İthalat vergileri genellikle ilk aşamada içe mal getiren firmaların maliyetlerini yükseltiyor; bu da zincirleme biçimde tüketiciye fiyat artışı ya da şirket kârlılığında azalma olarak yansıyor. Hammadde, ara malı ve nihai tüketim ürünleri üzerinde artan maliyet baskısı, ‘enflasyon ve büyüme’ dengesine dair soru işaretlerini doğal olarak artırıyor.
Küresel ticaret ortaklarından gelen tepkiler de göz ardı edilemez. Birçok ülke hükümeti ve iş dünyası temsilcisi, önlemi şimdiden sert ifadelerle eleştiriyor; ekonomik büyümenin yavaşlayacağı, tüketici enflasyonunun yükseleceği uyarıları yapılıyor. Bazı ülkelerin, Dünya Ticaret Örgütü nezdinde resmi başvuru dahil, diplomatik ve hukuki adımlar atması gündeme gelebilir. Eğer bu yeni vergi dalgası ‘karşılıklı misilleme’ sürecine yol açarsa, 2018–2019 dönemindeki ABD–Çin ticaret savaşı benzeri bir gerginliğin yeniden sahne alabileceği konuşuluyor.
Yine de mevcut tabloya bakıldığında, 15’lik vergi artışı, piyasadaki likiditeyi emen bir ‘şok dalgası’ olmaktan çok, *politik mesajı ağır basan bir güç gösterisi* olarak değerlendiriliyor. Bitcoin başta olmak üzere kripto para fiyatlarının karar sonrasında da zirve seviyelerine yakın kalması, bu adımın kısa vadede oynaklığı artırma potansiyeli taşısa da, henüz ana trendi tersine çevirecek ölçekte bir gelişme olarak kodlanmadığını ortaya koyuyor.
Bundan sonrası için belirleyici olacak unsur, Trump’ın bu vergi hamlesini ne kadar ileri taşımak isteyeceği. Hukukçuların altını çizdiği *15’lik tavan ve 150 günlük süre* bandının dışına çıkma arayışı güçlenirse, siyasal ve hukuksal risklere ek olarak makroekonomik belirsizlik artabilir. Bu da risk iştahını törpüleyerek, Bitcoin ve Ethereum’un yanı sıra geniş altcoin piyasası üzerinde de baskı yaratabilir. Tersine, bu adım yasal sınırlar içinde kalan geçici bir ‘baskı kartı’ ile sınırlı kalırsa, kripto piyasası bunu büyük ölçüde ‘fiyatlanmış haber’ olarak geride bırakıp, yeniden uzun vadeli makro koşullara ve sektörün kendi dinamiklerine odaklanacaktır.
Halihazırda Bitcoin fiyatı, tepe seviyelere yakın bir bantta yön arayışını sürdürürken, yatırımcılar açısından gümrük vergisi meselesinden çok ABD para politikası, spot ETF’lere giren-çıkan fonlar ve zincir üstü aktivite gibi başlıklar daha kritik değişkenler olarak öne çıkıyor. Şu aşamada, 15’lik küresel vergi artışı *siyasi yankısı yüksek, ancak kripto piyasasında anlık şok yaratamayan* bir hamle konumunda. Yine de hukuki sınırlar ve siyasi hesapların birlikte şekillendirdiği bu çerçevenin, ileride nasıl genişletilip yeniden tasarlanacağına bağlı olarak, Bitcoin ve genel dijital varlık piyasasındaki hava hızla değişebilir. Piyasada şu an baskın strateji, *“yakından izle ama acele etme”* şeklinde özetlenebilecek bir ‘bekle-gör’ moduna işaret ediyor.
Yorum 0