ABD’de ‘Death Bets’ Hamlesi: Senato Terör ve Suikast Tahmin Piyasalarını Tamamen Yasaklamak İstiyor

ABD Senatosu’nda ‘terör, savaş, suikast ve ölüm’ gibi olaylara bağlı çalışan tahmin piyasası (prediction market) ürünlerini kökten yasaklamayı hedefleyen bir yasa tasarısı sunuldu. Bu adım, etkinlik bazlı bahis ürünlerine yönelik düzenlemeleri gevşetmeye çalışan Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu’nun(CFTC) son dönemdeki çizgisine doğrudan meydan okuyor. Böylece kripto ve tahmin piyasaları üzerindeki ‘kamu yararı’ tartışmasının, siyasi kanat ile denetleyici kurum arasında daha sert bir çekişmeye dönüşmesi bekleniyor.

Demokrat senatör Adam Schiff(Adam Schiff) (Kaliforniya), terör, suikast, savaş ve bireylerin ölümüyle bağlantılı tahmin piyasası sözleşmelerini yasaklayan ‘DEATH BETS Act’ (Death Bets Yasası) tasarısını sunduğunu açıkladı. Schiff, CFTC’yi denetleyen Senato Tarım Komitesi üyesi olduğu için, kurumun önümüzdeki dönemde yapacağı düzenleme revizyonlarında ‘yasa yapıcı’ kimliğiyle doğrudan etki kurabilecek konumda bulunuyor.

Şu anda da CFTC, Emtia Borsası Yasası(Commodity Exchange Act) uyarınca savaş, terör, suikast gibi olaylara endeksli sözleşmelerin ‘kamu yararına aykırı’ olduğuna karar vererek bu ürünlerin listelenmesini ve işlem görmesini engelleme yetkisine sahip. Ancak hangi sözleşmenin nerede yasak çizgisini aşacağı ve ‘kamu yararı’ kavramının nasıl yorumlanacağı büyük ölçüde kurumun takdirine bırakılmış durumda. Bu da başkan ve üst düzey yöneticilerin siyasi ve ideolojik eğilimlerine göre regülasyon çerçevesinin genişleyip daralmasına yol açabileceği endişesini beraberinde getiriyor.

Schiff’in yasa tasarısı, tam da bu takdir alanını ortadan kaldırmaya odaklanıyor. Tasarı yasalaşırsa CFTC’ye kayıtlı borsalar; terör, suikast, savaş ve bireylerin ölümüyle ‘bağlantılı (involve)’, ‘ilişkili (relate to)’ veya ‘atıf yapan (reference)’ hiçbir sözleşmeyi listeleyemeyecek. Özellikle, ‘bir kişinin ölümüyle yakından ilişkili olduğu şeklinde yorumlanabilecek (construed as correlating closely)’ sözleşmelerin de açık biçimde yasak kapsamına alınmasıyla, uygulama alanı oldukça geniş tutulmuş durumda.

Schiff yayımladığı açıklamada, “Savaş ve ölüm üzerine bahis oynamak, içeriden bilgiye sahip kişilerin gizli bilgiyi kullanarak kazanç elde edebileceği bir ortam yaratır, ulusal güvenliği tehdit eder ve şiddeti teşvik eder” diyerek, “İnsan hayatı üzerine kumar oynamanın meşru bir nedeni de, böyle bir piyasadan doğacak bir kamu yararı da yok” ifadelerini kullandı.

Senatodaki bu girişime paralel olarak Temsilciler Meclisi’nde de Demokrat vekil Mike Levin(Mike Levin) (Kaliforniya) tarafından eş metinli bir tasarının sunulacağı, Schiff’in ofisi tarafından duyuruldu.

Bu hamle, CFTC Başkanı Mike Selig(Mike Selig) liderliğinde tahmin piyasalarına yönelik yaklaşımın yeniden şekillendiği bir döneme denk geldi. CFTC, şubat ayında politik tahmin piyasalarını (siyasi olaylara dayalı bahisleri) geniş ölçekte yasaklamayı hedefleyen 2024 tarihli taslak düzenlemeyi geri çekmişti. Selig, o süreçte söz konusu taslağı ‘aşırı düzenleme’ niteliğinde bulduğunu açıkça dile getirmişti.

Tartışmanın odağında, tahmin piyasası ürünlerinin ‘yenilikçi risk yönetimi ve bilgi yoğunluğu sağlayan finansal araçlar’ mı, yoksa ‘kamu yararı ve etik sınırlar’ açısından çizgi çekilmesi gereken alanlar mı olduğu sorusu yer alıyor. Özellikle yeni yasa tasarısının, yalnızca doğrudan gerçekleşen olayları değil, ‘ölümle yakından ilişkili olduğu şeklinde yorumlanabilecek’ sözleşmeleri de kapsaması, pratikte hangi ürünlerin bu kategoriye gireceği konusunda ciddi bir belirsizliği de beraberinde getiriyor.

Önümüzdeki dönemde hem CFTC’nin kendi düzenleme çerçevesini güncelleme süreci hem de Kongre’deki yasama tartışmaları eş zamanlı ilerlerken, tahmin piyasalarının hangi sınırlar dahilinde serbest bırakılacağı ve devlet denetiminin ne ölçüde genişletileceği soruları, piyasa oyuncuları ve politika yapıcılar arasında daha sert bir bilek güreşine dönüşecek gibi görünüyor.