ABD’de CLARITY Act için kritik eşik: Kripto para düzenlemesinde 3 büyük engel öne çıktı

ABD’de dijital varlık düzenleme çerçevesinin yönünü belirleyebilecek CLARITY Act, Senato Bankacılık Komitesi engelini aşsa da nihai yasalaşma sürecinde hâlâ ciddi siyasi bariyerlerle karşı karşıya. MEXC Ventures’ın 14 Mayıs’ta yayımlanan son raporuna göre, komite oylamasından geçilmiş olmasına rağmen Senato genel kurulunda gereken 60 oyun toplanması, başkanın çıkar çatışmasını önlemeye dönük hükümlerde Demokratlar ile Cumhuriyetçiler arasındaki anlaşmazlık ve Senato Tarım Komitesi’nden geçen ayrı tasarıyla metin uyumunun sağlanması sürecin önündeki üç temel engel olarak öne çıkıyor.

CLARITY Act, Temmuz 2025’te Temsilciler Meclisi’nde 294’e karşı 134 oyla iki partinin desteğini alarak kabul edilmiş, ardından yaklaşık 10 ay boyunca Senato’da beklemişti. Tasarı, 14 Mayıs’ta yerel saatle Senato Bankacılık Komitesi’nde 15’e karşı 9 oyla kabul edilerek yeniden ivme kazandı. Cumhuriyetçi üyelerin tamamı destek verirken Demokrat cephede Ruben Gallego ve Angela Alsobrooks lehte oy kullandı. Ancak bu sonuç, asıl mücadelenin şimdi başladığını gösteriyor. Senato genel kurulunda 100 sandalyelik yapıda 60 oy gerektiği için Cumhuriyetçilerin mevcut sandalye sayısı tek başına yeterli değil. Komitede gelen iki Demokrat oyun üzerine en az beş ek desteğe daha ihtiyaç duyuluyor.

Bu tablo, ABD’de kripto para düzenleme tartışmasının hâlâ sadece ‘politika’ değil, güçlü biçimde ‘siyaset’ tarafından şekillendirildiğini ortaya koyuyor. MEXC Ventures araştırmasına göre sektör, piyasa kurallarının netleşmesini açık biçimde istiyor. Buna karşın Demokratlar içinde önemli bir kesim, düzenlemenin yalnızca piyasa açıklığıyla sınırlı kalmaması, aynı zamanda kamu görevlileri için etik sınırlar ve yetki kötüye kullanımını önleyici maddeler içermesi gerektiğini savunuyor.

CLARITY Act’in odağında, ABD’de dijital varlıkların hukuki niteliğini ve hangi kurum tarafından denetleneceğini netleştirmek var. Hâlihazırda ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu SEC ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu CFTC, çok sayıda token üzerinde yetki iddiasında bulunuyor. Bu da borsalar ve projeler açısından çakışan düzenlemeler, sonradan gelen yaptırımlar ve mahkeme kararlarına dair belirsizlik anlamına geliyor.

Tasarı yasalaşırsa yeterince merkeziyetsiz kabul edilen token’lar ‘dijital emtia’ sayılacak ve CFTC gözetimine girecek. Buna karşılık ihraççı kontrolünün sürdüğü varlıklar SEC yetkisinde kalmaya devam edecek. Düzenleme ayrıca ABD’de faaliyet gösteren kripto para borsaları için CFTC’ye kayıt süreci oluşturuyor. Kullanıcı varlıklarını doğrudan saklamayan DeFi geliştiricileri ile blokzincir katılımcıları için ise para transfer hizmeti işletmesi kurallarında bazı muafiyetler öngörülüyor. Müşteri varlıklarının ayrı tutulması, kara para aklamayı önleme yükümlülükleri ve daha güçlü sermaye şartları gibi tüketici koruma önlemleri de tasarıda yer alıyor.

Bu çerçevenin, Temmuz 2025’te yürürlüğe giren stablecoin düzenlemesi GENIUS Act ile birlikte değerlendirilmesi, ABD’nin büyük ekonomiler arasında en yapılandırılmış dijital varlık düzenleme sistemlerinden birine kavuşabileceği anlamına geliyor. Sektörün CLARITY Act’i yalnızca teknik bir yasa tasarısı olarak değil, ‘kurumsal kabulün dönüm noktası’ olarak görmesinin nedeni de bu.

Şu aşamada en büyük tartışma başlığı, başkanın çıkar çatışmasını önleyecek hükümlerin nasıl yazılacağı. Demokratlar, görevdeki başkanın kripto para faaliyetlerinden kişisel kazanç sağlamasını engelleyen açık bir sınırlamanın tasarıya eklenmesini istiyor. Senatör Kirsten Gillibrand, bu hüküm olmadan Demokrat desteğinin gelmeyebileceğini açık biçimde dile getirdi. Elizabeth Warren da komite görüşmeleri sırasında 40’tan fazla değişiklik önerisi sundu ancak bunların büyük bölümü kabul edilmedi.

Beyaz Saray ise belirli bir kişi ya da makamı hedef alan ifadeye sıcak bakmıyor. Yönetimin yaklaşımı, yalnızca başkanı değil stajyerden başkana kadar tüm kamu görevlilerini kapsayan genel bir etik norm oluşturulması yönünde. Sorun şu ki bu görüş ayrılığı, basit bir ifade tartışmasının ötesinde doğrudan oy hesabını etkiliyor. Kripto para düzenlemesinin genel seçmen nezdinde en öncelikli siyasi başlıklardan biri sayılmaması da Demokratların uzlaşma motivasyonunu zayıflatan unsurlardan biri olarak gösteriliyor.

Süreçteki bir diğer önemli engel, Senato Tarım Komitesi’nin ayrıca kabul ettiği dijital varlık tasarısıyla uyum sağlanması. İki komite metni arasında CFTC’nin icra yetkisinin kapsamı, merkeziyetsiz borsaların nasıl denetleneceği ve tahmin piyasalarının hangi çerçevede değerlendirileceği gibi başlıklarda fark bulunuyor. Bu nedenle Senato genel kuruluna geçmeden önce metinlerin fiilen tek tasarı altında birleştirilmesi gerekiyor. Bu tür bir uyum süreci çoğu zaman birkaç hafta alıyor ve siyasi görüş ayrılıkları derinleşirse daha da uzayabiliyor.

Bu yüzden takvime dair beklentiler de ikiye ayrılmış durumda. En iyimser senaryo, tasarının 2026 yılının haziran ya da temmuz ayında hızla geçmesi. Bunun için çıkar çatışması maddesinde kısa sürede uzlaşma sağlanması ve iki komite arasındaki metin farklarının mayıs bitmeden kapatılması gerekiyor. Ancak birçok hukuk analisti, 2026 sonbaharını daha gerçekçi görüyor. Yaz boyunca sürecek görüşmeler Senato oylamasını eylül ya da ekim ayına, nihai imzayı ise kasım ya da aralık dönemine itebilir. Daha olumsuz senaryoda ise 2026 ara seçim takviminin baskısıyla dosyanın 2027’ye sarkması da ihtimal dahilinde.

Piyasa açısından bakıldığında CLARITY Act, Bitcoin(BTC) ya da Ethereum(ETH) fiyatını doğrudan belirleyecek kısa vadeli bir unsurdan çok, ABD kripto para piyasasının kurumsal yapısını yeniden şekillendirebilecek bir düzenleme olarak görülüyor. Belirsizliğin azalması halinde borsalar, saklama hizmeti sunan şirketler, ihraççılar ve DeFi projeleri iş modellerini daha net kurgulayabilir. Bu da kurumsal sermayenin piyasaya girişini kolaylaştırabilir. Tersi durumda, yani tasarının uzun süre sonuçlanmaması halinde SEC ile CFTC arasındaki yetki çakışması sürecek ve ABD merkezli şirketler üzerindeki yurt dışına taşınma baskısı artabilecektir.

Bu açıdan komite onayı önemli bir sembolik eşik olarak görülüyor. Ocak 2025’te spot Bitcoin ETF’lerinin onaylanmasından sonra, ABD kripto para düzenleme tarihinde en dikkat çekici kurumsal adımlardan biri olarak değerlendiriliyor. Ancak sembolik önem ile siyasi gerçeklik aynı şey değil. MEXC Ventures, tasarının özünü ‘düzenleme boşluğunu kapatma potansiyeli’ olarak tanımlarken nihai sonucun Demokratlardan gelecek ek desteğe ve çıkar çatışması maddesinde bulunacak uzlaşmaya bağlı olduğunu vurguluyor. Sonuç olarak CLARITY Act, ABD dijital varlık sektörünün geleceğini şekillendirebilecek bir dönüm noktası olabilir. Yine de mevcut aşamada beklentiden çok, önündeki karmaşık yasama sürecine odaklanmak gerekiyor.