ABD-İran ateşkesinde 60 veya 90 günlük uzatma ihtimali gündemde

ABD ile İran'ın, 17'sine kadar geçerli olan ateşkesi 15'inden önce uzatma konusunda anlaşabileceğine dair haberler gündeme geldi.

Suudi Arabistan merkezli Al Arabiya, 12'sinde (yerel saatle) Pakistanlı güvenlik kaynaklarına dayanarak iki ülkenin ateşkesi uzatma konusunda anlaşma ihtimali bulunduğunu bildirdi. Alman haber ajansı DPA de yine Pakistanlı kaynaklara dayanarak, ateşkes süresinin ek olarak 60 veya 90 gün uzatılması seçeneklerinin konuşulduğunu aktardı.

Pakistanlı kaynak Al Arabiya'ya, Pakistan'ın iki ülke arasında ateşkes uzatımı konusunda 'iyimser' olduğunu söyledi. Sürenin uzatılmasıyla müzakerelerde tıkanıklığın önlenmek ve anlaşmazlık yaşanan konularda uzlaşma zemini genişletilmek istendiği belirtildi.

Pakistan, ABD ile İran arasında arabuluculuk rolünü sürdürüyor.

Mutabakat muhtırası (MOU), tarafların üzerinde anlaştığı yön ve uygulama ilkelerini yazılı hale getiren bir belge niteliği taşıyor. Bu süreçte ateşkesin süresi ile ABD'nin mevcut mutabakatı uygulayıp uygulamadığı konusu birbirine bağlı iki mesele olarak öne çıkıyor.

Ancak İran tarafının kamuoyuna yansıyan tutumu, Pakistanlı kaynağın anlattıklarıyla örtüşmüyor. İranlı üst düzey bir yetkili, ABD ile ateşkesin uzatılmasını görüşmediklerini açıkladı.

Söz konusu yetkili, asıl tartışma konusunun ateşkes süresinin uzatılması değil, ABD'nin mutabakat muhtırasına geri dönüp dönmeyeceği olduğunu savundu. ABD mevcut anlaşmaya dönmediği sürece ateşkesin uzatılmasının konuşulacağı bir aşamada olmadıklarını ifade etti.

Daha önce Türkiye'nin devlet ajansı Anadolu Ajansı, Pakistan hükümeti kaynaklarına dayanarak iki tarafın ateşkes süresini uzatma niyetini arabuluculara ilettiğini duyurmuştu. Arabulucu tarafın uzatma süresini görüştüğü yönündeki açıklaması, İran'ın görüşme yürütülmediği iddiasıyla çelişiyor.

Yonhap Infomax, 12'sinde New York piyasasında ateşkes uzatımına dair haberlerin birbiriyle çeliştiği sırada, Eylül vadeli WTI ham petrolünün gün içinde varil başına 83,68 dolara, dolar endeksinin de gün içinde 99,872 seviyesine yükseldiğini bildirdi.

Orta Doğu'daki siyasi dengelerin sarsılması, önemli bir petrol taşıma güzergahı olan Hürmüz Boğazı'ndaki geçişler ve enerji arzına ilişkin belirsizliği artırabilir. Petrol fiyatları ile dolar hareketleri riskli varlık iştahını etkileyebilse de, şu ana kadarki ateşkes uzatımı haberlerinden yola çıkarak kripto para piyasasının yönü hakkında kesin bir 'yorum' yapmak henüz mümkün görünmüyor.

Şu an için doğrulanan tek bilgi, ateşkesin 17'sine kadar geçerli olduğu. 15'inden önce bir anlaşmaya varılıp varılmayacağı ve olası uzatma süresi, ABD ile İran'ın vereceği sonraki açıklamalarla netlik kazanacak.