600 milyar dolarlık yapay zeka yatırımının büyümeye net etkisi: yüzde 0,2 puan

ABD'de yapay zeka (AI) yatırımlarının 2026 yılında 600 milyar dolara ulaşması bekleniyor, ancak bu yatırımın gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) büyümesine doğrudan katkısının yüzde 0,1 puan düzeyinde kalacağı belirtildi.

Goldman Sachs(GS), 10'unda (yerel saatle) yayımladığı raporda 2026 yılında ABD'deki yapay zeka yatırımının GSYH'nin yaklaşık yüzde 2'sine, şirketlerin sabit yatırımlarının ise yüzde 10'undan fazlasına denk geleceğini öngördü. Rapora göre yatırım tutarı büyürken bu büyümenin GSYH istatistiklerine yansıyan kısmı çok daha sınırlı kalıyor.

Raporda, yapay zeka yatırımının toplam büyüklüğü ile makroekonomiye katkısının birbirinden ayrılması gerektiği vurgulandı. Gerekçe olarak yapay zeka donanım yatırımlarının önemli bölümünün ithal ekipmana gitmesi, veri merkezi, yarı iletken, bulut ve elektrik altyapısı harcamalarının ise tamamının ABD içi üretim artışı olarak kaydedilmemesi gösterildi.

GSYH, bir ülke sınırları içinde yeni üretilen mal ve hizmetlerin toplam değerini ölçüyor. Şirketler yurt dışından ekipman satın aldığında bu harcama yatırım kalemi olarak büyük görünse de aynı oranda ABD içi üretim artışına dönüşmüyor.

Goldman Sachs, istatistiksel düzeltme yapıldığında büyümeye katkının yaklaşık yüzde 0,3 puana çıkabileceğini, ancak 'servet etkisi', 'dışlama (crowding-out) etkisi' ve elektrik faturası yükü hesaba katıldığında net etkinin yaklaşık yüzde 0,2 puanda kaldığını 10'unda yayımlanan raporda açıkladı.

Dışlama etkisinin de sınırlı kaldığı belirtildi. Goldman Sachs, 2026'da yapay zeka yatırımının diğer ekonomik faaliyetleri baskılama büyüklüğünü yaklaşık 50 milyar dolar olarak hesapladı.

Bu tutarın alt kalemlerinde diğer teknoloji yatırımlarının yerini alması yaklaşık 30 milyar dolar, diğer inşaat yatırımlarındaki daralma yaklaşık 10 milyar dolar, yapay zeka şirketlerinin tahvil ihracına bağlı faiz artışı etkisi ise yaklaşık 10 milyar dolar olarak öne çıktı.

Faiz kanalının etkisi büyük çıkmadı. Rapora göre yapay zeka kaynaklı fon talebi şirket tahvili piyasasında borçlanma maliyetini yükseltti, ancak bu artış yaklaşık 5 baz puanla sınırlı kaldı; buna bağlı yapay zeka dışı yatırım azalışı da yaklaşık 10 milyar dolar olarak hesaplandı.

Jessica Rindels(Jessica Rindels) Goldman Sachs(GS) ABD Ekonomisti, 'yapay zekanın ABD GSYH büyümesine çok büyük katkı sağladığı ve aynı anda diğer ekonomik faaliyetleri büyük ölçüde baskıladığı' yönündeki piyasa iddialarının ikisinin de abartılı olduğunu söyledi. Bu değerlendirme, yapay zeka yatırım dalgasının büyümeyi tek başına yukarı çektiği ya da tam tersine diğer yatırımları geniş çapta yediği yönündeki iki uçtaki yorumlara da mesafe koyan bir 'yorum' niteliği taşıyor.

Bu analiz, yapay zeka altyapı yatırımının sektörel önemini yok saymıyor. Veri merkezi, yarı iletken, bulut ve elektrik altyapısına yönelik harcamalar genişlemeye devam ediyor.

Goldman Sachs'ın hesaplaması, yapay zeka yatırımının toplam büyüklüğü ile ABD ekonomisinin büyümesine katkısının ayrı değerlendirilmesi gerektiği noktasına odaklandı. Yatırım tutarının büyük olması tek başına ABD ekonomisinin genelindeki büyüme katkısını belirlemeye yetmiyor.

Bu değerlendirmeyi kripto para piyasasına genişletmenin sınırları var. Raporda ele alınan konu, ABD'nin yapay zeka sermaye harcamasının büyüklüğü, bu harcamanın GSYH'ye yansıması ve diğer yatırımlarla ikame ilişkisiyle sınırlı kaldı.