Aptos(APT) ‘deflasyon tokenomik’ modeli tartışma yarattı: Bitcoin(BTC) için kuantum riski ve CLARITY Yasası masada

Aptos Vakfı’nın Aptos(APT) token ekonomisini tamamen ‘deflasyon’ (arz azaltımı) odaklı biçimde yeniden tasarlama hazırlığı, sektörde geniş çaplı bir ‘tokenomik’ revizyon tartışmasını tetikliyor. Bitcoin(BTC) tarafında ise ‘kuantum bilişim’ ve regülasyon gibi teknoloji ve mevzuat kaynaklı riskler öne çıkarken, projeler yatırımcı güvenini korumak için ‘token tasarımı’na daha fazla ağırlık vermeye başlıyor.

Hong Kong’da düzenlenen Cointelegraph ‘Longitude’ konferansında, Aptos örneği üzerinden Bitcoin’in teknik tehditleri, ABD’de değişen regülasyon iklimi ve altyapının olgunluk seviyesi aynı sahnede ele alındı. Etkinliğe TRON(TRX) kurucusu Justin Sun’ın yanı sıra fon yöneticileri, altyapı şirketleri ve düzenleyici kurum temsilcileri katılarak, 2026 sonrasında kripto para piyasasının aşması gereken eşikleri masaya yatırdı.

Açılış bölümünde Justin Sun, birkaç yıl içinde hayatımıza girmesi beklenen ‘genel yapay zeka (AGI)’ çağının, blokzincir sektörünü kökten değiştirebileceğini vurguladı. Sun, “AGI’nin blokzinciri kullanmasını son derece kolaylaştıracak bir standart üretmemiz gerekiyor” diyerek, insan yerine makinelerin ekonomik özne olduğu bir düzende, zincir üstü altyapı ve token tasarımının baştan tanımlanacağını savundu.

Bu çerçevede panel katılımcıları, katman-1 ağlarının artık yalnızca ölçeklenebilirlik ve güvenliğe değil, ‘sürdürülebilir tokenomik’ modellere de sahip olması gerektiği görüşünde birleşti. Aptos Vakfı’nın hazırladığı ‘deflasyon tokenomik’ teklifi, yeni ihraç ve kilit açılış hızını düşürürken, ağ işlem ücretleri ve token yakım mekanizmasını güçlendirmeye odaklanıyor. Hedef, toplam arzı kademeli biçimde azaltarak token değerinin seyrelmesini minimuma indirmek ve uzun vadeli yatırımcılara daha avantajlı bir yapı sunmak.

Piyasada Aptos Vakfı’nın bu hamlesinin, diğer katman-1 projeleri üzerinde de kayda değer baskı oluşturacağı beklentisi hakim. Büyüme döneminde yüksek enflasyonlu ihraç ve agresif teşviklerle ekosistem inşa eden projelerin, artık gerçek kullanım ve gelir paylaşımı temelli, ‘hisse senedi benzeri’ token kurgularına yönelmesi gerektiği dillendiriliyor.

İlk panel oturumunda ise Bitcoin’in karşı karşıya olduğu en kritik teknik tehditlerden ‘kuantum bilişim’ konusu masaya yatırıldı. Bazı Bitcoin savunucuları bu riskin abartıldığını savunsa da, uzun vadeli yatırımcılar açısından fiyatlamaya en azından kısmen yansıtılması gerektiği görüşü güçleniyor.

Capriole Investment kurucusu Charles Edwards, “Bugün için somutlaşmış bir tehdit olmasa da, kuantum riski çözülene kadar Bitcoin’i belirli bir iskonto ile değerlendirmek mantıklı” dedi. Edwards, 2025’te zincir üstü veriler ve makro ortam açısından Bitcoin lehine birçok gösterge olmasına rağmen, fiyatın yıl sonunda zayıf kalmasını ‘kuantum tehdidinin sıfır olmayan (non-zero) risk olarak öne çıkması’ ile ilişkilendirdi. ABD’li Bitcoin ETF ihraççılarının, kuantum riskini resmi uyarı dokümanlarına eklemeye başlamasını da bu algı değişiminin somut işareti olarak gösterdi.

Block ortak kurucusu ve Hemi ortak kurucusu Matthew Rozsak ise kuantum dosyasının “iki aşamada” kapanacağını öngörüyor. Rozsak’a göre Bitcoin protokolü, yapılacak bir güncelleme ile kuantum dayanıklılığı kazandığında, piyasa yeniden sakinleşecek. “Önce güncelleneceğiz, ardından ‘sakin kalma (chill)’ fazına geçeceğiz” diyen Rozsak, aşırı korku atmosferine karşı uyardı.

Maelstrom ortak kurucusu Akshat Bydia da kuantum bilişimi “varoluşsal tehdit” diye tanımlasa da, küresel geliştirici topluluğu, düzenleyici kurumlar ile büyük madenci ve node operatörlerinin birlikte hareket edeceğini, tehdidin büyüklüğüne uygun ‘koordine’ bir karşılık verileceğini öngördü.

İkinci panel oturumunda, ABD’de gündemde olan ‘CLARITY Yasası’ ve genel regülasyon ortamındaki dönüşümün, kripto piyasasına olası etkileri tartışıldı. Söz konusu tasarı, menkul kıymet ve emtia niteliğindeki token’ların tanımını, ihraç ve listeleme kriterlerini netleştirerek sektör için daha ‘öngörülebilir kurallar’ getirmeyi hedefliyor.

Beyaz Saray’da kripto para ve yapay zeka politikalarından sorumlu David Sacks, Aralık’ta yaptığı bir açıklamada “ABD, CLARITY Yasası’nın geçmesine hiç olmadığı kadar yakın” demişti. Tasarı henüz Kongre’den tamamen geçmedi ancak panelistler, Başkan Trump döneminde ABD’nin kripto politikasında “gözle görülür bir olumlu dönüş” yaşandığı yorumunda birleşti.

Dubai Sanal Varlık Regülasyon Kurumu(VARΑ) kıdemli direktörü Sean McHugh, ABD geleneksel finans sektöründen Dubai’ye geçiş nedenini “regülasyon netliğine yönelik güçlü irade” olarak anlattı. McHugh, “Bir buçuk yıl önce ABD’den ayrılırken tablo bugünkünden çok farklıydı” diyerek, Washington’un uzun süre ‘aşırı derecede karmaşık’ bir düzenleyici ortam sunduğunu vurguladı.

Grayscale Yatırım(Grayscale) baş hukuk sorumlusu Craig Salm ise Joe Biden yönetimi döneminde ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC) ile Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu(CFTC) arasında yaşanan ‘yetki savaşını’ hatırlattı. Salm, “Hangi kurumun hangi alanı denetleyeceği üzerine kavga edilmesi, piyasa için hiçbir değer üretmedi” diyerek, son dönemde iki kurumun ortak toplantı ve istişareler yoluyla dijital varlık çerçevesini birlikte şekillendirmeye başlamasını olumlu buldu. “Artık ihtiyaç duyulan şey, herkesin uzlaşabileceği ‘netlik’ ve adım adım o yöne gidiyoruz” ifadelerini kullandı.

Son panelde ise küresel kurumsal sermayenin ‘trilyon dolar’ seviyesinde kriptoya akması halinde, mevcut altyapının bunu kaldırıp kaldıramayacağı sorusu tartışıldı. Panelistlerin kanaati, “henüz tam olarak hazır değiliz” yönünde oldu.

Offchain Labs baş strateji sorumlusu A.J. Warner, “Trilyon dolarlık bir sermaye akışını güvenle absorbe edebilmek için ağ ölçeklenebilirliği, arıza toleransı ve kullanıcı deneyimi gibi neredeyse tüm alanlarda tıkanıklıklar mevcut” yorumunu yaptı. Günlük onlarca milyar dolarlık ödeme ve türev işlem hacminin şimdiden işlenebildiğini belirten Warner, ancak geleneksel finans piyasası ayarında likiditenin bir anda zincir üzerine taşınması durumunda, altyapının bunu ‘güvenli şekilde’ yönetip yönetemeyeceğinin belirsiz olduğunu söyledi.

Monad Vakfı(Monad Foundation) temsilcisi Zeonita Titan da “Artık on milyarlarca dolarlık ödeme ve takaslar teknik olarak büyük dert olmaktan çıktı, ancak trilyon seviyesindeki giriş tamamen farklı bir lig” diyerek Warner’a katıldı. Katılımcılar, katman-2 çözümleri, modüler blokzincirler ve hesap soyutlama gibi teknik araçların hızla geliştiğini, ancak büyük kurumların talep ettiği düzeyde regülasyon uyumu, risk yönetimi ve müşteri koruması da hesaba katıldığında, gidilecek uzun bir yol olduğunu belirtti.

Longitude konferansında öne çıkan ortak mesaj, ‘büyümenin bir sonraki evresine geçebilmek için yapısal güvenin yeniden inşasının şart olduğu’ şeklinde özetlenebilir. Bitcoin tarafında kuantum bilişim kaynaklı orta-uzun vade riskler gündemde kalırken, ABD CLARITY Yasası ile geç de olsa regülasyon belirsizliğini azaltmaya çalışıyor. Altyapı cephesinde ise trilyon dolar ölçeğinde bir sermaye akışını karşılayabilmek için, protokolden denetime ve operasyonel yapılara kadar tüm katmanlarda ciddi güncellemeler gerekiyor.

Bu tablo içinde Aptos Vakfı’nın hazırladığı ‘deflasyon tokenomik’ modeli, tekil bir projenin denemesinden öteye geçip, ‘token tasarımı paradigmasının değişimi’ için bir başlangıç işareti olarak görülüyor. Yapay zeka, reel varlık tokenizasyonu(RWA) ve kurumsal yatırımcı ilgisinin iç içe geçtiği 2026 sonrası dönemde, arzı kademeli azaltılan ve gelir paylaşımı sunan token modellerinin, yatırımcı güvenini kalıcı biçimde kazanma şansı daha yüksek olduğu yönündeki kanaat yayılıyor.

Cointelegraph, 2026’da da New York, Paris, Dubai, Singapur ve Abu Dabi gibi merkezlerde Longitude serisine devam etmeyi planlıyor. Aptos Vakfı’nın ‘deflasyon tokenomik’ teklifinin nasıl somut bir tasarıma dönüşeceği ve bunun diğer katman-1 ile DeFi projelerinde benzer token yapısı revizyonlarını tetikleyip tetiklemeyeceği, bir süre daha piyasanın ana gündem başlıkları arasında yer alacak gibi görünüyor.