AI yatırım tahminleri 697 milyar dolara yükseldi, öncü hisse tartışması büyüdü

AI hisselerindeki düzeltmenin ardından ABD borsalarında öncü hisse tartışması yeniden alevlendi. Tartışmanın odağında AI büyüme döngüsünün sona erip ermediğinden çok, büyük teknoloji şirketlerinin sabit yatırım yükü ile gerçek kâr artışının aynı hızda ilerleyip ilerleyemeyeceği var.

Korea Economic Daily(Hankyung), 13'ünde (yerel saatle) yayımladığı piyasa analizinde, Haziran-Temmuz döneminde yaklaşık iki ay süren AI hisse düzeltmesinin ardından öncü hisse değişimi tartışmasının büyüdüğünü aktardı. Ancak aynı analizde bu düzeltmenin büyüme döngüsünün bitişinden çok değerleme baskısının hafiflediği bir süreç olarak da okunabileceği görüşüne yer verildi.

JPMorgan Asset Management, 15 Haziran'da (yerel saatle) yayımladığı ara yatırım görünümünde, ABD'deki beş hiper ölçekli teknoloji şirketinin 2026 yılı sabit yatırım tahmininin 697 milyar dolara (yaklaşık 987 trilyon 649 milyar won) çıktığını, bu rakamın yıl başına göre 173 milyar dolar (yaklaşık 245 trilyon 141 milyar won) arttığını belirtti. Aynı raporda AI sabit yatırımlarının 2023'te hiper ölçekli şirketlerin faaliyet nakit akışının yüzde 33'ünü oluştururken 2026'da bu oranın yüzde 93'e çıkacağı tahmin edildi.

Hiper ölçekli (hyperscaler) şirketler, büyük ölçekli bulut ve veri merkezi işleten devasa teknoloji şirketlerini ifade ediyor. AI hizmetlerine olan talep arttıkça grafik işlemci, bellek, enerji, soğutma ve veri merkezi yatırımları da birlikte büyüyor.

Bu nedenle AI öncü hisse tartışması, basit bir hisse yorgunluğundan çok nakit akışı ve yatırım geri dönüşü sorununa kayıyor. AI altyapısına harcama yapan şirketlerle bu harcamayı gelire çeviren yarı iletken, bellek ve veri merkezi şirketlerinin hisse performansı da birbirinden ayrıştı.

Reuters, 22 Haziran'da (yerel saatle) ABD'li büyük teknoloji hisselerinin AI yatırım yükü endişesiyle sarsıldığını bildirdi. Alphabet(GOOGL) gün içinde yüzde 6 değer kaybederken, Amazon(AMZN) yüzde 4,8 geriledi. Meta(META) ve Microsoft(MSFT) de yaklaşık yüzde 3 civarında zayıf seyretti.

Buna karşılık Micron(MU) yüzde 5,8 yükselerek tarihi zirvesini gördü. AI yatırımını maliyet olarak üstlenen şirketlerle AI altyapı yatırımının genişlemesinden gelir tarafında faydalanan şirketler arasında bir ayrışma ortaya çıktı.

Bu tablo 25 yıl önceki dot-com balonuyla karşılaştırılıyor. O dönemde de internetin uzun vadeli yönü doğruydu, ama her şirketin kârı beklentileri karşılamadı.

Bugün AI piyasasında da teknolojinin yayılmasından çok, maliyeti kimin üstlendiği ve kârı kimin önce elde ettiği daha büyük bir değişken olarak öne çıkıyor. Piyasanın artık tek bir AI temasından çok nakit akışı, sabit yatırım ve kâra dönüş hızını sorguladığı bir aşamaya girdiği değerlendiriliyor.

Investopedia, 11'inde (yerel saatle) yayımladığı haberde, Haziran-Temmuz döneminde S&P 500 endeksinin yaklaşık yüzde 1,5 düşerken eşit ağırlıklı S&P 500 endeksinin yüzde 2,5 yükseldiğini aktardı. Goldman Sachs analizine dayanarak aynı dönemde eşit ağırlıklı endeksin, piyasa değeri ağırlıklı endeksi 2009'dan bu yana en geniş farkla geride bıraktığını belirtti.

Eşit ağırlıklı endeks, içerdiği hisselere aynı ağırlığı veren bir endeks türü. Piyasa değeri yüksek birkaç büyük teknoloji hissesinin endeks yönünü belirlediği yapıdan farklı olarak, piyasa genelindeki yayılmayı ölçmek için kullanılıyor.

Bu düzeltme, getirilerin AI odaklı büyük hisselerin dışına yayıldığının bir işareti olarak da okunuyor. TokenPost daha önce ABD borsalarında AI hisselerinde yoğunlaşan alım baskısının geleneksel sektörlere yayıldığı gelişmeyi aktarmıştı.

Bu tabloda öne çıkan bağlantı noktalarından biri yarı iletken, enerji ve veri merkezi yatırımları. JPMorgan Asset Management aynı raporda AI sabit yatırımlarının Güney Kore ve Tayvan gibi Asya tedarik zincirlerine aktığını belirtti.

Güney Kore borsasındaki AI hisseleri, ABD'li büyük teknoloji şirketleriyle doğrudan aynı yönde hareket etmiyor. Ancak bellek, ekipman ve enerji altyapısı talebi üzerinden ABD'li hiper ölçekli şirketlerin yatırım döngüsünden etkileniyor.

Kripto piyasasıyla bağlantı şimdilik sınırlı görülmeli. Bitcoin(BTC) ve Tether(USDT) gibi kripto varlıklar dolar likiditesi, riskli varlık iştahı ve teknoloji hisselerindeki oynaklıkla zaman zaman birlikte hareket etse de, mevcut veriler tek başına fiyat etkisini kesin olarak ortaya koymaya yetmiyor.

AI öncü hisse tartışmasının bundan sonra hiper ölçekli şirketlerin nakit akışı, AI gelir artışı ve yarı iletken-veri merkezi tedarik zinciri performansıyla sınanması bekleniyor. Yatırım artışının maliyet yükü olarak mı kalacağı yoksa tedarik zinciri şirketlerinin kâr artışına mı dönüşeceği, önümüzdeki bilanço sezonunun en kritik takip noktası olacak.