ABD'de istihdam 162 bin arttı, Trump'tan Fed'e faiz indirimi baskısı

ABD Başkanı Donald Trump(Donald Trump), Ağustos ayına ilişkin güçlü istihdam verilerinin ardından ABD Merkez Bankası’ndan (Fed) faiz indirimi talep etti ve bazı ülkelerle ticareti durdurabileceğini ima etti.

Güçlü istihdamın faiz artışı ihtimalini güçlendirdiği yönündeki piyasa yorumuna açıkça karşı çıktı.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), yerel saatle 4’ünde açıkladığı Ağustos istihdam raporunda tarım dışı istihdamın 162 bin kişi arttığını duyurdu. İşsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesinde sabit kaldı. Haziran ve Temmuz aylarına ait istihdam artış rakamları toplamda 55 bin kişi yukarı yönlü revize edildi.

İstihdamdaki artışta yiyecek-içecek hizmetleri ve eyalet altı yönetimlerin eğitim sektörü öne çıktı. Buna karşılık bilişim sektöründe istihdam daraldı; sektörler arasında belirgin bir ayrışma görüldü.

Trump, aynı gün Beyaz Saray Oval Ofis’teki açıklamalarında ve sosyal medya paylaşımlarında enflasyon ve faiz politikasını eleştirdi. Trump, “Başarı enflasyon yaratmaz. Aptallık enflasyon yaratır” dedi.

AP(AP), Trump’ın enflasyon endişesiyle hisse senedi fiyatlarındaki düşüşü “çılgınlık” olarak nitelendirdiğini aktardı. Reuters(Reuters) ise Trump’ın, Fed faiz indirmezse ABD ile ticaret fazlası veren ülkelerle ticareti durduracağı yönünde konuştuğunu bildirdi.

Açıklamaların odağı, yüksek faize karşı yabancı misilleme tehdidinden çok Fed üzerinde faiz indirimi baskısı kurmaya yakın duruyor. Trump, yüksek faizin ABD’yi haksız biçimde dezavantajlı konuma soktuğunu savunuyor.

Ancak ticaretin durdurulması faiz kararlarıyla doğrudan bağlantılı bir politika aracı değil. Bunun fiilen ne ölçüde uygulanacağı ve hukuki dayanağı ayrıca teyit edilmesi gereken bir konu.

Fed, politika faizini belirlerken istihdam ve enflasyonu birlikte değerlendiriyor. İstihdamın güçlü seyretmesi ekonomik yavaşlama endişesini azaltırken, fiyat baskısının uzun sürebileceği yorumunu da beraberinde getiriyor; bu da faiz artışı veya yüksek faizin uzun süre korunması ihtimalini gündeme getirebiliyor.

Piyasa, güçlü istihdam verisini ekonomik iyileşmeden çok faiz baskısı olarak okudu. AP, 4’ünde S&P 500 endeksinin yüzde 0,4, Dow Jones Sanayi Ortalaması’nın yüzde 0,5, Nasdaq endeksinin ise yüzde 0,3 değer kaybederek günü kapattığını aktardı.

Fed’in H.15 verilerine göre 4’ü itibarıyla 10 yıllık ABD tahvil faizi yüzde 4,79, 2 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,39 seviyesinde kaydedildi. Uzun vadeli faizlerin yüksek seyretmeye devam etmesi, siyasi baskının tek başına piyasa faizlerini düşürmesinin zor olduğu yönündeki yayınımızın önceki analiziyle de örtüşüyor.

Reuters, güçlü istihdam verisinin yerel saatle 15-16 Eylül’de yapılacak Fed toplantısında faiz artırımı ihtimalini yeniden güçlendirdiğini, Trump’ın açıklamalarının ise para politikası kararını daha da karmaşık hale getirdiğini değerlendirdi. Buna karşılık MarketWatch(MarketWatch), finansal piyasaların bu tehdidi acil bir politika dönüşü sinyalinden çok bir hoşnutsuzluk ifadesi olarak algıladığını aktardı.

Tarafların politika çıkarları da örtüşmüyor. Beyaz Saray düşük faizle borçlanma maliyetini azaltıp ekonomik büyümeyi öne çıkarmak isterken, Fed enflasyon ve istihdam verilerine dayanarak bağımsız karar vermek durumunda.

Kripto para piyasası da faiz seyrine duyarlı tepki verdi. Barron’s(Barron's), istihdam verisinin açıklanmasının ardından Bitcoin(BTC) fiyatının 80 bin doların altına gerilediğini bildirdi.

Ancak bu açıklamalar doğrudan kripto para birimlerini hedef almıyor. BTC’deki zayıflığın, Trump’ın açıklamalarından çok istihdam verisi sonrası yükselen faiz baskısının risk varlıklarının geneline yayılmasıyla ilişkilendirilmesi gerekiyor.

Yatırımcılar açısından bu gelişme, ABD faiz seyri ve dolar likiditesiyle ilgili bir konu. İstihdamın güçlenmesi Fed’in enflasyonla mücadele yükünü artırırken, tahvil faizlerindeki yükseliş hisse senetleri ve Bitcoin gibi risk varlıklarının fiyat oynaklığını büyütebiliyor.

Fed, yerel saatle 15-16 Eylül’de toplanacak. Toplantıya kadar açıklanacak istihdam ve enflasyon verileri, faiz seyrini belirleyecek temel referans noktası olmayı sürdürüyor.