%16,68 düşüşle FICO'da tekel gücü kaybı endişesi büyüdü

Kredi puanlama şirketi Fair Isaac Corporation(FICO), ABD'de 4'ünde (yerel saatle) normal seans kapanışında bir önceki güne göre yüzde 16,68 değer kaybederek 932,26 dolardan kapandı. ABD konut kredisi değerlendirmesinde FICO puanının tekel konumunun zayıflayabileceği endişesi hisseyi baskı altında bıraktı.

Düşüşün doğrudan nedeni, ABD Federal Konut Finansmanı Ajansı'nın (FHFA) kredi puanlama modelinde yaptığı değişiklik oldu. FHFA Direktörü Bill Pulte(Bill Pulte), Fannie Mae ve Freddie Mac'e, tüm konut kredisi kuruluşlarının VantageScore 4.0 puanlama modelini kullanabilmesini onaylama talimatı verdi.

VantageScore, 4'ünde yayınladığı basın açıklamasında bu adımın derhal yürürlüğe girdiğini duyurdu. Talimat, önceden yalnızca bazı kredi kuruluşlarıyla sınırlı kalan uygulamayı tüm kredi verenleri kapsayacak şekilde genişletiyor.

Pulte, X hesabından yaptığı paylaşımda “FICO uzun süre tekelin keyfini çıkardı, artık değil” dedi. Pulte ayrıca Equifax(EFX), Experian(EXPN) ve TransUnion(TRU) şirketlerinin Amerikalılardan aşırı ücret aldığını öne sürdü.

Pulte, üç kredi bürosunun tamamının kullanıldığı “tri-merge” yöntemi yerine yalnızca iki bürodan puan alınan “bi-merge” modelini de ciddi şekilde değerlendirdiklerini belirtti. Ancak bi-merge şu aşamada kesinleşmiş bir uygulama değil, henüz inceleme aşamasında bir seçenek.

FHFA'nın politika sayfasına göre 22 Nisan itibarıyla, Fannie Mae ve Freddie Mac'e kredi satan onaylı kuruluşlar Classic FICO veya VantageScore 4.0 puanlarından birini seçebiliyor. Aynı sayfada kredi raporlama gerekliliklerinin şimdilik değişmediği de belirtiliyor.

VantageScore, Fannie Mae ve Freddie Mac'e menkul kıymetleştirilen konut kredilerinde 1 Mayıs-31 Ağustos döneminde kredilerin yüzde 9'undan fazlasında tek kredi puanı olarak kullanıldığını açıkladı. İlk uygulamaya 50 kredi kuruluşu katıldı.

FICO, ABD'de kredi değerlendirmesinde uzun süredir standart olarak kullanılan bir puanlama sistemi. Konut kredisi piyasasında Fannie Mae ve Freddie Mac'in hangi puanlama modelini kabul ettiği, kredi kuruluşlarının iş süreçlerini ve maliyet yapısını doğrudan etkiliyor.

VantageScore 4.0'ın tüm kredi kuruluşlarına açılması, kredi verenlere FICO modeli dışında alternatif bir puanlama seçeneği sunuyor. Bu durum FICO için fiyat ve pazar payı baskısı olarak yorumlanabilir, ancak gerçek maliyet tasarrufu ve kredi değerlendirme uygulamalarındaki değişim uygulama sürecinde daha net ortaya çıkacak.

Piyasa tepkisi, kredi puanlama sektöründeki fiyatlandırma yapısıyla doğrudan bağlantılı oldu. Reuters, Pulte'nin açıklamalarının ve VantageScore genişletme talimatının yalnızca Fair Isaac'i değil Equifax ve TransUnion gibi kredi derecelendirme hisselerini de baskı altına aldığını aktardı.

RBC Capital Markets analisti Ashish Sabadra(Ashish Sabadra), müşterilerine gönderdiği notta, bi-merge modelinin konut kredisi piyasasının geneline yayılması halinde mortgage sorgularının en fazla üçte birinin olumsuz etkilenebileceğini belirtti. Sabadra, bu değişimin mortgage kredi raporlama piyasasında rekabeti artırabileceğini ve fiyat baskısı yaratıp yaratmayacağının izlenmesi gereken bir konu olduğunu ifade etti.

RBC Capital Markets'in verilerine göre 2025 itibarıyla Equifax(EFX) gelirinin yaklaşık yüzde 21'i, TransUnion(TRU) gelirinin yaklaşık yüzde 13'ü ve Experian(EXPN) gelirinin yaklaşık yüzde 4'ü mortgage segmentinden geliyor. Bi-merge tartışmasının yalnızca FICO'yu değil kredi bürolarının genel gelir yapısını da ilgilendirmesinin nedeni bu.

Bu düşüş, daha önce ele alınan VantageScore genişleme şokunun devamı niteliğinde. O dönemde normal seans kapanışına göre Fair Isaac'in işlem hacmi yaklaşık 1,333 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Bu gelişme kripto para birimiyle doğrudan bağlantılı olmasa da, ABD borsalarında yüksek değerlemeye sahip veri ve fintek şirketlerinin politika değişikliklerine ne kadar hızlı tepki verebileceğini gösteren bir örnek olarak öne çıkıyor. Fair Isaac bir kripto şirketi değil, ancak ABD konut finansmanı düzenlemesindeki bu hamle, veri odaklı finans altyapısı şirketlerinin değerlemesinin nasıl hızla değişebileceğini ortaya koyuyor.

Bundan sonraki süreçte asıl belirleyici, Fannie Mae ve Freddie Mac'in VantageScore 4.0'ı kabul etmesinin kredi kuruluşları arasında pratikte ne hızla yayılacağı olacak. Şu an için kesinleşen değişiklik, tüm konut kredisi kuruluşlarına VantageScore 4.0 kullanım onayının genişletilmesiyle sınırlı; kredi raporlama gerekliliklerindeki olası değişiklik ise ayrı bir inceleme aşamasında kalmaya devam ediyor.