Tayvan kripto işlemlerini vergiden muaf tuttu, NFT'yi hariç bıraktı

Tayvan, kripto para ve stabilcoin'lerin kendi aralarındaki alım satımını işlem vergisi (business tax) kapsamının dışına çıkardı. Buna karşılık kripto borsalarının aldığı komisyonlar ile değiştirilemez token'ların (NFT) satış ve takası vergiye tabi tutulmaya devam edecek.

Tayvan Maliye Bakanlığı, ayın 3'ünde (yerel saatle) yayımladığı yorum kararında, işletmelerin Kripto Varlık Hizmetleri Kanunu kapsamındaki kripto para ve stabilcoin'leri satmasının veya devretmesinin işlem vergisi kapsamına girmediğini açıkladı. Tayvan'ın resmi haber ajansı CNA (Central News Agency), aynı gün yaptığı haberde bu yorumun vergi mükellefleri ile vergi idaresinin kanunu uygularken izleyeceği ölçütü ortaya koyduğunu aktardı.

Bakanlık, Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) gibi kripto paraların ödeme veya yatırım amacıyla kullanılan varlıklar olduğunu belirtti. Stabilcoin'leri de Kripto Varlık Hizmetleri Kanunu'na göre kripto varlık türlerinden biri ve çok amaçlı bir ödeme aracı olarak sınıflandırdı.

Kararın özünde 'tüketim' vergisi ile finansal nitelikli devir işlemleri arasında yapılan ayrım var. Bakanlığa göre ödeme aracı olarak ya da tasarruf/saklama amacıyla kullanılan yatırım araçlarının devri tüketim niteliği taşımıyor, bu yüzden işlem vergisi kapsamına girmiyor.

Tayvan'da işlem vergisi genel olarak mal ve hizmet arzına uygulanan katma değer vergisine benzer bir yapı. Kripto varlığın kendisinin alınıp satılmasının mal tüketimi mi yoksa ödeme veya finansal nitelikli bir varlık devri mi sayılacağı bugüne kadar tartışmalı bir konuydu.

Yeni yorum, kripto varlığın kendisinin satışı ve devrinde işlem vergisi alınmayacağını, ancak işlem sürecinde ayrıca sunulan hizmetlerin vergiye tabi olacağını netleştiriyor. Varlık devri ile hizmet sunumu birbirinden ayrı değerlendiriliyor.

Vergi muafiyeti yalnızca kripto para ve stabilcoin'in kendisinin satış ve devriyle sınırlı. Kripto varlık hizmeti sağlayıcılarının başkalarına takas gibi hizmetler sunarak aldığı hizmet bedeli veya komisyon, emek/hizmet karşılığı sayılıyor ve işlem vergisine tabi tutuluyor.

NFT bu muafiyetin dışında tutuldu. Bakanlık, NFT'nin Kripto Varlık Hizmetleri Kanunu'nun tanımladığı kripto varlık kapsamına girmediğini, belirli bir sanat eseri, koleksiyon parçası veya gayrimenkulü temsil eden, değiştirilemez nitelikte dijital bir varlık ya da ürün olarak değerlendirildiğini belirtti.

Buna göre işletmelerin NFT satması veya bunu mal ya da hizmetle takas etmesi durumunda işlem vergisi beyan edip ödemesi gerekiyor. Aynı blok zinciri tabanlı varlık olsa da hukuki niteliği ve işlem amacına göre vergisel muamelenin değişebileceği anlamına geliyor.

Bakanlık karşılaştırma için İngiltere, Almanya, Kanada, Japonya, Singapur, Avustralya, Güney Kore ve Endonezya'yı örnek gösterdi. Benzer katma değer vergisi sistemine sahip bu ülke ve bölgelerde de kripto işlemlerinin ödeme aracı veya finansal hizmet olarak ele alındığını, işlem vergisi uygulanmadığını aktardı.

Güney Kore'deki gelişmeler de konuya ayrı bir referans noktası sunuyor. Güney Kore'de yıllık 2,5 milyon won'u aşan kripto kazançlarına yüzde 22 vergi uygulanmasını öngören plan yeniden teyit edilmişti; ancak bu, işlem kârı üzerinden alınan bir gelir vergisi tartışması olduğu için Tayvan'ın işlem vergisi yorumundan farklı bir konu.

Bakanlık, geçmişte vergiye tabi işlemlerini bildirmemiş işletmeler için de bir ölçüt sundu. İhbar ya da vergi incelemesinden önce eksik beyan edilen vergiyi faiziyle birlikte kendiliğinden bildirip ödeyen işletmelerin, Vergi Tahsilat Kanunu'nun 48-1. maddesi uyarınca cezadan muaf tutulabileceği belirtildi.

Bu yorumla birlikte Tayvan'da kripto vergilendirmesi; kripto/stabilcoin devri, borsa hizmet komisyonu ve NFT işlemleri olmak üzere üç farklı ölçüte ayrılmış oldu. İşletmelerin, gerçekleştirdikleri işlemin varlık devri mi, hizmet sunumu mu yoksa NFT satışı/takası mı olduğuna göre beyan yükümlülüğünü belirlemesi gerekiyor.