Yüzde 3,4 arttı: ABD'de tüketim, gecikme baskısına rağmen sürüyor

ABD'li hanelerin gecikmiş borç yükü artarken tüketim henüz zayıflama işareti vermiyor. Harcamaları ayakta tutan asıl güç kredi büyümesinden çok istihdam, varlık fiyatları ve yüksek gelirli kesimin harcamalarında toplanıyor.

ABD Ekonomik Analiz Bürosu (BEA), 26 Ağustos'ta açıkladığı ikinci çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ikinci tahmininde, ABD reel GSYH'sinin bir önceki çeyreğe göre yıllıklandırılmış yüzde 1,5 büyüdüğünü açıkladı. Bu oran birinci çeyrekteki yüzde 2,1'in altında kaldı; ama aynı dönemde kişisel tüketim harcamaları artışı yüzde 3,4 olarak kaydedildi.

Genel ekonomi yavaşlarken hane halkı tüketimi aslında hızlandı. Yüksek faiz oranları ve yaşam maliyeti baskısı sürse de ABD'de tüketimin tek yönde zayıfladığını söylemek zor.

Tasarruf imkanı düşük seyrini korudu. BEA, Temmuz'da kişisel tasarruf oranının yüzde 3,0 olduğunu bildirdi. Haziran'daki yüzde 2,6'nın üzerinde olsa da uzun dönem ortalamasının altında kaldı.

New York Merkez Bankası (New York Fed), ikinci çeyrek Hanehalkı Borcu ve Kredi Raporu'nda ABD'deki toplam hanehalkı borcunun 18,8 trilyon dolara indiğini, bir önceki çeyreğe göre 13 milyar dolar azaldığını açıkladı. Toplam borcun yüzde 4,7'si bir tür gecikme durumundaydı.

Kredi kartı ve otomobil kredisi hâlâ kırılgan noktalar olmayı sürdürüyor. Kredi kartı bakiyesi 1,26 trilyon dolara, otomobil kredisi bakiyesi 1,71 trilyon dolara yükseldi. Erken gecikmeye geçiş otomobil kredisi ve konut kredisinde hafifçe arttı; kredi kartında ise durum genel olarak stabil seyretti.

Bu tablo, yayınımızın ABD kredi kartı bakiyesinin 1,26 trilyon dolara yükseldiğini ve gecikmiş bakiye oranının yüzde 12,8'e ulaştığını aktardığı önceki haberiyle de örtüşüyor. Bakiye artışı tüketimin sürdüğünü gösterirken yüksek gecikme oranı kırılgan borçluların ödeme baskısını ortaya koyuyor.

ABD Merkez Bankası (Fed) da Kasım 2025 tarihli notunda kredi kartı ve otomobil kredisi gecikme oranlarının pandemi sonrasında hızla yükseldiğini, 2025 yılının üçüncü çeyreğine kadar ise büyük ölçüde durulduğunu belirtti. Genel tüketim yavaşlamasından önce konut dışı bazı kredi kalemlerindeki baskının öne çıktığı bir yapı olarak yorumlanıyor.

Bu farkı açıklayan asıl unsur, harcayan kesimin kim olduğu. Atlanta Fed (Atlanta Merkez Bankası), Mayıs ayında yayımladığı politika notunda 2021-2025 dönemi ABD tüketimini gelir dilimlerine göre inceledi. Gelirde üst yüzde 20'lik dilimin ortalama toplam tüketim yıllık büyümesi yüzde 12,6 olurken, alt yüzde 20'lik dilimde bu oran yüzde 3,9'da kaldı.

Zorunlu tüketimde de fark büyüktü. Üst yüzde 20'lik dilimin zorunlu tüketim yıllık büyümesi yüzde 13,7, alt yüzde 20'lik dilimde ise yüzde 2,9 oldu. Düşük gelirli kesimin harcaması azalmaktan çok, yüksek gelirli kesimin harcamasının çok daha hızlı arttığı bir yapı söz konusu.

Atlanta Fed bunu net biçimde 'K şeklinde toparlanma' olarak tanımlamadı. Tüm gelir gruplarının harcaması arttı, ama artış hızları ciddi biçimde ayrıştı şeklinde bir tespit yapıldı. Son dönemki ABD tüketim gücünü yalnızca fiyat artışıyla açıklamanın zor olmasının nedeni de bu.

Şirket sonuçları da aynı yöne işaret ediyor. Walmart(WMT), bu yılki sonuç raporunda ABD'deki aynı mağaza satış artışının tüm gelir kesimlerinde pazar payı artışından geldiğini, buna öncülük edenin ise üst gelirli haneler olduğunu belirtti. American Express(AXP), ikinci çeyrekte kart üyesi harcamalarının kur etkisi hariç yüzde 9 arttığını açıkladı.

Home Depot(HD), ikinci çeyrek sonuçlarında müşterilerin küçük çaplı projelere devam ettiğini aktardı. Ertelenebilir büyük harcamalar ise zayıf kaldı. Konut satışlarındaki durgunluk ve yüksek barınma maliyeti; mobilya, beyaz eşya ve büyük çaplı tadilat gibi harcamaları sınırlıyor.

Lowe's(LOW) ve Home Depot sonuçlarında görülen tablo da küçük çaplı tamir-bakım talebiyle büyük çaplı tercihe bağlı tüketim arasındaki sıcaklık farkını doğruluyor. Zorunlu tüketim, indirimli perakende ve bazı premium harcama kalemleri dayanıklılığını korurken, konut değişimine bağlı büyük harcamalar zayıf görünüyor.

Türk okuyucular için önemli nokta, ABD tüketiminin enflasyon ve faiz kararlarında kilit değişken olması. Tüketim dayanıklı kaldıkça ABD ekonomisinde sert yavaşlama sinyali zayıflıyor. Aynı zamanda gecikme oranları ve tasarruf oranı, kırılgan borçluların üzerindeki baskıyı gösteriyor.

Bunun Bitcoin(BTC) ve Ethereum(ETH) gibi riskli varlıklara etkisi, istihdam, tüketim ve enflasyon verilerinin birlikte değerlendirilmesiyle anlaşılabilir. Yayınımız daha önce ABD'de uzun vadeli faiz baskısının Bitcoin piyasası için bir değişken olarak gündeme geldiğini aktarmıştı. Hanehalkı kredi baskısı da riskli varlık iştahını değerlendirirken izlenen makro göstergelerden biri.