Bir Zamanların DeFi Kredi İmparatoru Compound(COMP) Çakıldı: TVL Zirvenin Sadece %10’unda, Aave(AAVE) ile Makas Açılıyor

Bir zamanlar merkeziyetsiz finans (DeFi) kredi piyasasının ‘varsayılan seçeneği’ olarak görülen 컴파운드(Compound), bugün ise DeFi kredi protokolleri arasında 7’nci sıraya kadar gerilemiş durumda. 2021’de TVL(예치자산) değeri 120억달러(약 17조 3,376억 원) seviyesine kadar çıkan ‘원조 디파이 대출 제국’ için tablo tamamen değişti. Biriken teknik sorunlar, zayıf ‘리스크 관리’ ve artan rekabet, 컴파운드’nin ekosistemdeki ağırlığını belirgin biçimde azaltmış görünüyor.

컴파운드, 2018’de 로버트 레쉬너(Robert Leshner) ve 제프리 헤이스(Geoffrey Hayes) tarafından 이더리움(ETH) ağı üzerinde başlatılan bir DeFi kredi protokolü olarak ortaya çıktı. Kullanıcılar, banka veya aracı olmadan 온체인 ortamda varlıklarını ‘예치’ ederek faiz kazanabiliyor veya teminat gösterip kripto para ‘ödünç’ alabiliyordu. DeFi’nin ilk dönem katılımcıları için son derece ‘직관적’ bir seçenek olan 컴파운드; 안드리센 호로위츠, 베인캐피탈 크립토, 패러다임, 코인베이스 벤처스 gibi büyük risk sermayesi fonlarından yatırım çekmeyi de başardı.

2020’de yönetişim 토큰’i ‘COMP’ devreye alındığında, sadece faiz geliri değil, ek olarak 토큰 ödülü sunan ‘이자 농사(일드 파밍)’ akımı başlatıldı. Bu dönem 컴파운드, DeFi kredi altyapısının ‘merkezi’ konumuna yükseldi. 코인베이스 gibi merkezi borsalar ile 이어른파이낸스(Yearn Finance) gibi DeFi hizmetleri protokolle entegre oldukça, 컴파운드 ekosistem içinde fiilen ‘standart’ haline geldi.

Ancak bu ‘altın dönem’ uzun sürmedi. 2021년 10월’da COMP ödül yapısını güncelleyen ‘프로포절 62(Proposal 62)’ yükseltmesi devreye girerken, ‘kritik bir bug’ ortaya çıktı. Kod hatası nedeniyle kullanıcılara hak ettiklerinden çok daha fazla COMP dağıtılmaya başlandı ve kısa sürede ‘수천만달러’ değerinde 토큰 piyasaya sızdı.

Sorunun büyümesinde 컴파운드’nin ‘거버넌스’ yapısı da etkili oldu. Protokolde değişikliklerin uygulanması için 온체인 oylama ve ‘time-lock’ sürecinin tamamlanması gerekiyordu. Bu nedenle ekip, ödül dağıtımını tek taraflı olarak ‘hemen durduramıyordu’. Yeni bir teklif onaylanana kadar aşı̇rı COMP dağıtımı sürdü ve bu durum, ‘프로토콜 kriz anında ne kadar hızlı hareket edebiliyor?’ sorusunu da gündeme getirdi.

레쉬너, 2021년 9월 30일’de X(트위터) üzerinden paylaşım yaparak, fazla alınan COMP 토큰’larını iade edenlere yüzde 10 oranında ‘ödül’ verileceğini söyledi ve aksi halde bu gelirlerin IRS’ye(미국 국세청) ‘gelir’ olarak bildirileceğini, çoğu kullanıcının kimliğinin zaten bilindiğini ima etti. ‘Vergi soruşturması’ çağrışımı yapan bu açıklama yoğun tepki çekti. 레쉬너 hızla geri adım atarak sözlerinin ‘aceleci’ olduğunu belirtse de, oluşan olumsuz havayı tersine çevirmekte ‘başarısız’ kaldı.

Bug, sonunda düzeltilse de, ‘önümüzdeki haftalar’ içinde 컴파운드’den ‘수천만달러’ tutarında sermaye çıkışı yaşandı. Kullanıcılar sadece COMP ödül sistemini değil, protokolün ‘거버넌스 çevikliği’ ve ‘리스크 관리’ kapasitesini de sorgulamaya başladı. Bu güven aşınması, DeFi kredi pazarındaki ‘hegemonya’nın kırılmasında önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Zamanlama da 컴파운드 aleyhine işledi. 비트코인(BTC) 2021년 11월’da yaklaşık 6만 9,000달러(약 9억 9,691만 원) ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştıktan sonra, yıl sonundan itibaren piyasa ‘düşüş trendine’ girdi. Kripto varlık fiyatlarındaki gerileme ile birlikte DeFi genelinde ‘kredi talebi’ azaldı, kaldıraçlı pozisyonlar tasfiye olurken ‘예치 자산’ hızla geriledi. Havuz(풀) bazlı likidite yapısına sahip 컴파운드, riski daha ‘ayrıştırılmış’ biçimde yöneten 에이브(AAVE) ve 메이커다오(MakerDAO) gibi rakiplerle karşılaştırıldığında bu şoktan ‘daha ağır’ etkilendiği şeklinde yorumlanıyor.

2022’de derinleşen ‘크립토 겨울’ tabloyu daha da zorlaştırdı. 테라(LUNA)–UST çöküşü, FTX iflası ve merkezi kripto kredi şirketlerindeki ‘peş peşe’ iflaslar, piyasayı ‘sistemik risk’e karşı son derece ‘hassas’ hale getirdi. Geniş yelpazede teminat varlıklarını içeren ‘풀’ yapısını ve COMP odaklı ödül modelini koruyan 컴파운드, bu süreçte ‘daha korumacı 리스크 관리’ ve ‘izole piyasa(격리형 시장)’ tasarımları öne çıkaran rakip protokollere göre ‘daha az cazip’ bir seçenek haline geldi.

Bu dönemde ‘iç liderlik’ tarafında da değişimler yaşandı. 레쉬너, operasyonel süreçlerden yavaş yavaş geri çekildi ve 2023년 6월’da 컴파운드’den tamamen ayrılarak, şirket paylarının 온체인 ortamda ihraç ve alım satımını mümkün kılmayı hedefleyen 토큰화 플랫폼 ‘슈퍼스테이트(Superstate)’i kurdu. Kurucu ismin ayrılması, 컴파운드 için uzun vadeli strateji ve ürün yol haritasında ‘belirsizlik’ yaratırken, topluluk ve yatırımcı ilgisinin de ‘başka projelere’ kaymasına yol açtı.

Bugün açıklanan rakamlar, 컴파운드’nin geçmişe kıyasla geldiği noktayı net gösteriyor. DeFi veri platformu 디파이라마(DefiLlama) verilerine göre, 컴파운드’nin güncel TVL’i yaklaşık 14억달러(약 2조 260억 원) seviyesinde. Bu tutar, 2021’deki 120억달러(약 17조 3,376억 원) ‘zirvesinin’ yalnızca ‘onda biri’ civarında. TVL 기준ine göre DeFi kredi protokolleri sıralamasında 7’nci konuma gerileyen 컴파운드, aynı kategoride 1’inci sırada yer alan 에이브’nin yaklaşık 270억달러(약 38조 9,960억 원) düzeyindeki TVL’i ile aradaki ‘makası’ da oldukça açmış durumda.

‘수익lilik’ tarafında da benzer bir tablo var. 2021’de aylık işlem ücreti gelirleri maksimum 4,700만달러(약 6,796억 원) seviyesine ulaşırken, son dönemde bu rakam aylık yaklaşık 350만달러(약 505억 원) bandına gerilemiş durumda. 2025 itibarıyla kaydedilen aylık ‘en yüksek net gelir’ 88만 8,666달러(약 128억 원) ile sınırlı kalırken, 2021년 4월’de görülen 514만달러(약 742억 원) seviyesindeki ‘tarihi zirve’ ile arasında ciddi bir fark bulunuyor.

컴파운드, yaşanan dönüşümü ele alan 더디파이언트(The Defiant)’ın röportaj talebini reddetti. Resmi bir açıklama yapılmamış olsa da, sektör çevrelerinde ‘버그 olayıyla ortaya çıkan 거버넌스 sınırları’, ‘ayı piyasasında görünürleşen 리스크 모델 zafiyetleri’ ve ‘rakip protokollere kıyasla yavaş ürün evrimi’nin birleşimiyle, bir dönem DeFi kredi imparatorluğu olarak anılan 컴파운드’nin doğal biçimde ‘ikinci plana’ itilmiş olduğu yönünde ‘yorum’lar öne çıkıyor.

Buna karşın, TVL 기준ine göre hâlâ DeFi kredi alanında ‘üst sıralarda’ yer aldığı ve ‘kod güvenliği’ ile 온체인 거버넌스 denemeleri sayesinde önemli bir ‘레거시’ (miras) oluşturduğu da vurgulanıyor. DeFi ekosistemi bir sonraki ‘büyüme fazı’na geçtiğinde, 컴파운드’nin ‘원조 디파이 대출’ markasını yeniden ‘avantaja’ çevirip çeviremeyeceği ya da mevcut ‘ikincil rol’ünü koruyarak altyapı seviyesinde bir protokol olarak mı kalacağı; büyük ölçüde önümüzdeki dönemde benimseyeceği ‘ürün yenileme’ ve ‘리스크 관리’ stratejilerine bağlı olacak gibi görünüyor.