İngiltere hükümeti, dijital devlet tahvili ihracı için başlattığı pilot programda, küresel finans devi HSBC’nin blokzincir platformunu resmi ortak olarak seçti. *Dijital Gilt Enstrümanı(Digital Gilt Instrument, DIGIT)* adı verilen proje, İngiliz devlet tahvillerinin *on-chain* olarak ihraç ve yönetimini test eden ilk adım olması açısından kritik önem taşıyor.
Dış basına göre İngiltere Maliye Bakanlığı ve Borç Yönetim Ofisi, finansal otoritelerin gözetimindeki bir *düzenleyici kum havuzu(regulatory sandbox)* ortamında kısa vadeli dijital devlet tahvili ihraç etmeyi planlıyor. Bu deneyde, mevcut devlet tahvili altyapısı yerinde bırakılırken, ihraç, devretme ve takas süreçlerinin tamamı dağıtık defter teknolojisi(DLT) üzerinde paralel şekilde test edilecek. Hukuki danışmanlığı hukuk bürosu Ashurst LLP üstleniyor ve düzenlemelere uyumlu bir *tokenize tahvil* yapısı tasarlıyor.
Platform tarafında HSBC’nin kendi geliştirdiği tokenizasyon altyapısı *Orion* kullanılacak. Orion, yurt dışında daha önce birçok tokenize tahvil işlemine destek verdiği için, yüksek işlem hacmini kaldırabilen ve istikrarlı bir altyapı olarak görülüyor. İngiltere hükümeti, bu *Dijital Gilt Enstrümanı* pilotu sayesinde hangi modelin gerçek anlamda verimlilik sağladığını, maliyetlerin nerede düşebileceğini ve yeni tahvil yapılarının mevcut hukuk sistemiyle nasıl çatışabileceğini veya uyum sağlayabileceğini detaylı biçimde incelemeyi hedefliyor.
İngiltere Maliye Bakanlığı’nda ekonomi alanından sorumlu bakan Lucy Rigby(Lucy Rigby), “Bugün İngiltere’nin ilk Dijital Gilt Enstrümanı ihracına doğru önemli bir adım attık” diyerek, HSBC ve diğer ortaklarla birlikte DIGIT projesinin somut şekilde hayata geçirileceğini söyledi.
Dijital devlet tahvili pilot programının odağında, *on-chain settlement(on-chain mutabakat)* modelinin gerçek devlet tahvili piyasasına ne kadar sorunsuz entegre edilebileceğini görmek var. Kum havuzu yapısı sayesinde, ihraçtan vade sonu geri ödemeye kadar tüm döngü DLT üzerinde kaydedilirken, mevcut devlet tahvili mutabakat altyapısına doğrudan darbe vurmayacak bir tasarım tercih edildi.
Planlamaya göre dijital gilt yapısı, gerçek ihraç koşullarına mümkün olduğunca yakın olacak. Ancak işlem hacmi, vade yapısı ve talep düzeyi dikkatle ayarlanarak piyasa istikrarı korunacak. Yetkililer, pilotun büyüklüğünün hem “gerçekçi” hem de sistemin kapasitesini ve risklerini test etmeye yetecek seviyede belirleneceğini aktarıyor.
HSBC Orion platformu, daha önce başka ülke ve şirket tahvillerinin tokenizasyon projelerini başarıyla yürüttüğü için, İngiltere hükümeti açısından *doğrulanmış bir altyapı* sunuyor. Böylece başlangıçtaki deneme-yanılma maliyetleri azaltılmak isteniyor. *Dijital Gilt Enstrümanı* kalıcı hale gelirse, sadece merkezi hükümet borç yönetiminin verimliliğini değil, orta–uzun vadede İngiltere tahvil piyasasının küresel rekabet gücünü de artırabileceği değerlendiriliyor.
Dijital devlet tahvili fikri aylardır gündemdeydi ancak pilotun fiilen başlaması beklenenden uzun sürdü. Bu süreçte Maliye Bakanlığı, HSBC’nin yanı sıra Londra Borsası ve farklı fintech şirketlerinden gelen çeşitli teklifleri kıyasladı. Birden fazla kaynağa göre, bu gecikmede İngiliz düzenleyicilerin kendine özgü *ihtiyatlı yaklaşımı* etkili oldu. Tokenize devlet tahvillerinin, küresel tahvil piyasası altyapısının parçası olabileceği beklentisi bulunuyor. Ancak başlangıç aşamasında ortaya çıkabilecek teknik veya hukuki bir risk, devlet tahvili piyasasının güvenilirliğini zedeleyebileceği için hükümet risk iştahını sınırlı tuttu.
Bu nedenle otoriteler, pilot tahvilin gerçek ihraç ortamını olabildiğince yakından taklit ederken, piyasa istikrarını koruyacak koruma mekanizmalarını ayrıntılı biçimde kurgulamaya odaklandı. Sonuç olarak proje biraz gecikmeyle başlasa da, *Dijital Gilt Enstrümanı* yapısı ve risk yönetimi tarafında kapsamlı bir ön denetimden geçtiği yorumları yapılıyor.
Pilot çalışmada sadece teknoloji değil, *uygulanabilirlik* de merkeze alınacak. Otoriteler, mutabakat hızı, saklama(custody) yapısı, ikincil piyasa erişimi, *on-chain* kayıtlarla merkezi kayıtlar arasındaki uyum gibi pratik göstergeleri inceleyecek. Örneğin, faiz ödemesi, anapara iadesi ve mülkiyet devri gibi tahvilin yaşam döngüsünü *on-chain* otomatikleştirmek, mevcut sisteme kıyasla ne kadar hız ve doğruluk sağlayacak sorusu yakından izlenecek. Aynı şekilde bu süreçte oluşan vergilendirilebilir olayların(faiz geliri, sermaye kazancı gibi) nasıl tespit edilip raporlanabileceği de temel test alanlarından biri olacak. Otoriteler, otomasyonun *düzenleme ve vergi uyumu açısından yeni bir “kör nokta” yaratmamasına* özellikle dikkat ediyor.
Bankalar ve kurumsal yatırımcılar, *Dijital Gilt Enstrümanı* pilotunu yakından takip ediyor. Devlet tahvilleri, finansal sistemin “temel varlıkları” olarak görüldüğü için, *on-chain* altyapının Maliye Bakanlığı’nın mevcut sistemleri ve takas–mutabakat altyapısıyla sorunsuz bütünleşmesi ve yeni riskler oluşturmaması kritik. Piyasa katılımcıları, tokenizasyonun sadece bir “teknoloji gösterisi” olmakla kalmaması, somut maliyet avantajı ve operasyonel verimlilik sağlaması halinde yaygınlaşacağını düşünüyor.
Bu proje aynı zamanda İngiltere’nin *sermaye piyasası rekabet gücünü* artırmaya dönük stratejisinin bir parçası. Tokenizasyonun, en muhafazakâr varlık sınıflarından biri olan devlet tahvillerine başarıyla uyarlanması, şirket tahvilleri, varlığa dayalı menkul kıymetler(ABS) ve fon payları gibi alanlarda *dijital menkul kıymetler(token menkul kıymetler)* kullanımını hızlandırabilir. Küresel dijital varlık piyasası büyürken, İngiltere bu tür tokenize devlet tahvili denemeleriyle Londra’yı yeniden küresel bir sermaye toplama merkezi olarak konumlandırmak istiyor.
Piyasa kaynakları ise, “asıl belirleyici olanın tokenizasyonun kendisi değil, *mutabakat riskini gerçekten azaltıp azaltmadığı, operasyon giderlerini ne ölçüde düşürdüğü ve düzenleme–vergi alanındaki belirsizlikleri ne kadar giderdiği* olacağı” yorumunu yapıyor. *Dijital Gilt Enstrümanı* yaklaşımının genişleyip genişlemeyeceği, büyük ölçüde bu pilotun sonuçlarına bağlı görülüyor.
HSBC Orion platformu üzerinden yürütülecek *Dijital Gilt Enstrümanı* pilot ihraç süreci başlarken, İngiltere egemen borç piyasasında blokzincir ve tokenizasyonun *gerçek saha testi*ne fiilen başlamış oldu. Bu girişimin, önümüzdeki dönemde yalnızca İngiltere’de değil, diğer büyük ekonomilerde de devlet ve kamu tahvillerinin tokenizasyonuna ilişkin tartışmaları hızlandırması bekleniyor.
Yorum 0